> 
بارنامه حمل و نقل هوایی یکی از اسناد برای جابه‌جایی محموله‌های مختلف است. اگر با بسته‌های بین المللی سروکار دارید، باید بدانید که کاغذبازی بخشی از این فرایند است. در هنگام جابه‌جایی محموله‌های مختلف در سطح جهانی باید خیلی دقت داشته باشید؛ زیرا وجود کوچک‌ترین اشتباهات در بارنامه و موارد دیگر ممکن است باعث خسارات قابل‌توجهی شود.
بدون داشتن بارنامه معمولا اجازه جابه‌جایی بار صادر نخواهد شد. بسته‌هایی که از طریق خطوط هوایی جابه‌جا می‌شوند، باید بارنامه داشته باشند. این اسناد حاوی موارد مختلف است. اگر می‌خواهید در مورد انواع بارنامه حمل و نقل هوایی بیشتر بدانید، در ادامه با اسپیدکس همراه باشید.
بارنامه هوایی چیست؟
بارنامه هوایی (AWB) یک سند بسیار مهم و قانونی است که همه محموله‌های پستی باید آن را به همراه داشته باشند. این سند یک برچسب است که معمولاً به محموله‌ها چسبانده می‌شود.
شرکت حمل و نقل هوایی بین المللی مسئول صدور بارنامه هوایی است. بارنامه هوایی در واقع یک قرارداد بین شرکت حمل و نقل و فرستنده بار است. فرستنده و حامل بار باید این سند را امضا کنند تا بتوان به آن اتکا کرد، در غیر این صورت اعتبار نخواهد داشت.
تمام قوانین و مقررات حمل بار بعلاوه نام و آدرس فرستنده، نام و آدرس گیرنده، کد فرودگاه مبدأ، کد فرودگاه مقصد، ارزش حمل و نقل کالا، تعداد قطعات، وزن ناخالص، شرح کالا و… بر روی بارنامه درج می‌شوند. البته بارنامه هوایی انواع مختلفی دارد که در ادامه آن‌ها را به شما معرفی می‌کنیم.
تفاوت بارنامه هوایی و بارنامه معمولی
بارنامه معمولی یا BOL معمولاً برای روش‌های حمل و نقل دریایی و زمینی صادر می‌شود. این نوع بارنامه قابل مذاکره است؛ یعنی فرستنده بار و شرکت حمل و نقل می‌توانند در مورد جزئیات آن با هم به توافق برسند.
در مورد بارنامه حمل و نقل هوایی این مورد وجود ندارد. انجمن حمل و نقل بین المللی هوایی (IATA) بارنامه‌های هوایی را تنظیم می‌کند. این نوع بارنامه‌ها را نمی‌توان تغییر داد و تمام جزئیات آن‌ها از قبل تنظیم می‌شود. حتی زمان حرکت بار و رسیدن آن به مقصد هم در بارنامه مشخص نیست؛ زیرا جابه‌جایی با هواپیما انجام می‌شود.
بارنامه‌های هوایی یک سند برای دریافت کالا هستند و به عنوان یک قرارداد برای حمل و نقل عمل می‌کنند. فردی که نام او به عنوان گیرنده در بارنامه هوایی ثبت شده، می‌تواند برای دریافت محموله اقدام کند، اما در مورد بارنامه‌های معمولی هر کسی که آن را در دست داشته باشد، می‌تواند بار را تحویل بگیرد.
انواع بارنامه در حمل و نقل هوایی
بارنامه حمل و نقل هوایی انواع مختلفی دارد. در مورد فرمت و شکل آن، دو نوع AWB وجود دارد. این دو نوع بارنامه را در ادامه به شما معرفی می‌کنیم:
- بارنامه خطوط هوایی ویژه (Airline-specific AWBs): این نوع بارنامه‌ها توسط شرکت هواپیمایی صادر می‌شوند و شامل جزئیات شرکت حمل و نقل مثل نام، آرم و همچنین آدرس دفتر مرکزی و جزئیات تماس آن است. این نوع بارنامه باید شماره بارنامه هوایی از پیش چاپ شده را داشته باشند و همچنین از قوانین یاتا و یکی از کنوانسیون‌های بین المللی هوایی (کنوانسیون ورشو، اصلاحیه لاهه، کنوانسیون مونترال و…) تبعیت کنند.
- بارنامه خطوط هوایی خنثی (Neutral AWBs): بارنامه‌های خنثی از نظر ظاهری معمولاً شبیه به همان بارنامه ویژه هستند، اما اطلاعات شرکت حمل و نقل روی آن‌ها درج نمی‌شود. این نوع بارنامه‌ها همچنین ملزم به پیروی از قوانین یاتا یا کنوانسیون‌های بین المللی دیگر نیستند.
بارنامه حمل و نقل هوایی از نظر اینکه توسط چه کسی صادر می‌شود هم دو نوع مختلف دارد. این دو نوع بارنامه را هم در ادامه به شما معرفی می‌کنیم:
- بارنامه هوایی هاوس (HAWB): بارنامه حمل و نقل هوایی هاوس را شرکت حامل برای فرستنده کالا به عنوان گواهی دریافت بسته و قرارداد حمل و نقل صادر می‌کند. این نوع بارنامه تقریباً به شکل بارنامه خنثی است و هیچ اطلاعاتی در مورد شرکت حامل در آن وجود ندارد. فقط اطلاعاتی مانند نام فرستنده و شرکت روی آن درج می‌شود.
- بارنامه هوایی مستر (MAWB): بارنامه مستر هم یک سند است که متصدی حمل و نقل آن را برای فرستنده بار صادر می‌کند. این سند به صورت یک فرم از پیش چاپ شده است که متصدی حمل آن را تکمیل می‌کند. این سند حاوی اطلاعات شناسایی حامل و همچنین شماره ردیابی است. شما به وسیله شماره ردیابی می‌توانید محموله خودتان را رهگیری کنید.
بارنامه چگونه صادر می‌شود؟
در پروسه حمل و نقل محموله چهار طرف دخیل هستند. فرستنده، واسطه، شرکت حمل و نقل یا حامل و گیرنده. این افراد از ابتدا تا انتهای فرایند ارسال محموله بار با هم در ارتباط هستند. در ادامه به شما می‌گوییم که مراحل ارسال محموله و صدور بارنامه به چه صورت است:
۱. در مرحله اول فرستنده محموله را بسته بندی می‌کند و آن را به شرکت حمل و نقل می‌سپارد. شرکت حمل هم بارنامه HAWB را برای فرستنده صادر می‌کند.
۲. شرکت حامل با شرکت هواپیمایی هماهنگ می‌شود و پرواز را رزرو می‌کند. سپس محموله را به شرکت هواپیمایی تحویل می‌دهد. پس از انجام تمام تشریفات گمرکی، شرکت هواپیمایی بارنامه MAWB را تکمیل می‌کند و آن را در اختیار شرکت حمل و نقل قرار می‌دهد.
۳. گیرنده باید یک کپی از بارنامه داشته باشد تا برای تحویل بار بتواند آن را به متصدی تحویل ارائه دهد. بارنامه به همراه سایر مدارک برای ترخیص کالا از گمرک ضروری است و نشان می‌دهد که قرارداد حمل بار تکمیل شده و گیرنده بار را دریافت کرده است.
آیا می‌توان محموله را ردیابی کرد؟
بر روی بارنامه حمل و نقل هوایی علاوه بر مواردی که توضیح دادیم، یک کد رهگیری هم وجود دارد. همه طرف‌های درگیر در فرایند حمل و نقل می‌توانند محموله را ردیابی کنند. شماره بارنامه همچنین به شما امکان می‌دهد تا تمام اطلاعات مربوط به محموله را بررسی کنید.
برای ردیابی و پیگیری می‌توانید به سایت شرکت حمل و نقل هوایی مربوطه مراجعه کنید و به بخش رهگیری مرسولات بروید. شرکت حمل و نقل بین المللی اسپیدکس هم این خدمت را به شما ارائه می‌دهد. برای دریافت این خدمات می‌توانید با مشاوران ما در اسپیدکس تماس بگیرید.
کلام پایانی
بارنامه حمل و نقل هوایی یک سند بسیار مهم در فرایند جابه‌جایی محموله‌ها است. بهترین شرکت حمل و نقل بین المللی شرکتی است که این بارنامه را به صورت کاملا دقیق صادر کند.
شما به کمک بارنامه می‌توانید محموله را پیگیری کنید. گیرنده محموله هم برای دریافت بار باید یک نسخه از بارنامه را در اختیار داشته باشد. اگر در مورد انواع بارنامه و یا ارسال بار به نقاط مختلف جهان سؤالی دارید، می‌توانید با شرکت اسپیدکس تماس بگیرید.
سوالات متداول
بارنامه حمل و نقل هوایی چیست؟
بارنامه یک سند برای ارسال بار است که اطلاعات فرستنده، گیرنده، محموله و… داخل آن درج می‌شود.
بارنامه حمل و نقل هوایی چند نوع دارد؟
بارنامه هوایی (AWB) چهار نوع مختلف دارد که هر کدام ویژگی‌های خاص خود را دارند.
چه کسی مسئول صدور بارنامه است؟
بارنامه هم توسط شرکت‌های حمل و نقل و هم توسط شرکت‌های هواپیمایی صادر می‌شود.
