> 
اینکوترمز CIF یکی از 11 قانون اینکوترمز است که توسط اتاق بازرگانی بین‌المللی تدوین شده. در ادامه ضمن تعریف این عبارت، وظایف خریدار و فروشنده در ترم CIF را بررسی می‌کنیم. همچنین، با مزایا و معایب CIF آشنا می‌شویم و توضیح می‌دهیم که چه موقع باید از آن استفاده کرد. با «اسپیدکس» همراه باشید.
اینکوترمز CIF چیست؟
اینکوترمز CIF مخفف هزینه، بیمه و حمل و نقل (Cost, Insurance, Freight) است، که فروشنده مسئولیت هرسه را به عهده دارد. براساس این قاعده، در خریدهای بین‌المللی، فروشنده مسئولیت صادرات محموله و ارسال آن را تا بندر مقصد به عهده دارد و باید محموله را در طول سفر بیمه کند.
هنگام حمل و نقل تحت قوانین CIF، پس از بارگیری محموله در کشتی، مالکیت و مسئولیت ریسک آن به خریدار منتقل می‌شود، اما همچنان فروشنده مسئول پرداخت هزینه‌های بیمه و حمل و نقل است.
این یعنی فروشنده باید تمام هزینه‌های مربوط به جابه‌جایی محموله را تا رسیدن آن به بندر مقصد پرداخت کند. از طرف دیگر، مسئولیت واردات، هزینه‌های مربوط به ترخیص از گمرک و تحویل کالاها به مقصد نهایی به عهده خریدار است.
اینکوترمز CIF فقط برای محموله‌های دریایی اعمال می‌شود و سایر روش‌های حمل و نقل را پوشش نمی‌دهد. در همان حمل و نقل دریایی نیز، CIF Incoterms هنگام جابه‌جاییِ محموله‌های فول‌کانتینر (FCL) کاربرد دارد. اما برای بارهای کمتر از ظرفیت کانتینر (LCL) هم می‌توان از آن استفاده کرد.
وظایف فروشنده در ترم CIF
وظایف فروشنده در ترم CIF فراتر از قطعی‌کردنِ بارگیری در یک کشتی کانتینری است. براساس این قاعده، مسئولیت‌های کامل فروشنده عبارت‌اند از:
- بسته‌بندی صادراتی: اطمینان از اینکه محموله به‌درستی بسته‌بندی شده و آماده صادرات است، به فروشنده واگذار می‌شود. گاهی‌اوقات کشورهای صادرکننده قوانین خاصی برای بسته‌بندی محصولات (نوشته‌ها، علامت‌گذاری‌ها و…) دارند، که فروشنده مسئول رعایت آن‌هاست.
- هزینه‌های بارگیری: تمام هزینه‌های بارگیری محموله روی اولین حامل از انبار فروشنده، به عهده خود اوست.
- تحویل در بندر/مکان: یکی دیگر از وظایف فروشنده در ترم CIF، پرداخت تمام هزینه‌های حمل و نقل برای تحویل محموله از انبار فروشنده به بندر است.
- عوارض صادرات، مالیات و ترخیص گمرکی: این مورد شامل هرگونه هزینه گمرکی برای صادرات محموله می‌شود. در صورت انجام آزمایش‌های گمرکی و هزینه‌های اضافی نیز مسئولیت به عهده همین طرف است.
- هزینه‌های پایانه مبدأ: هزینه‌هایی که در بندر بارگیری پرداخت می‌شوند.
- هزینه‌های بارگیری و حمل: پرداخت هزینه‌های مربوط به بارگیری در کشتی و حمل محموله برای انتقال از بندر مبدأ به بندر مقصد نیز از وظایف فروشنده در ترم CIF است.
- بیمه کالاها: براساس قوانین CIF، فروشنده مسئول دریافت بیمه‌نامه برای محموله (تا بندر مقصد) است.
وظایف خریدار در ترم CIF
وقتی محموله در کشتی بارگیری می‌شود، مسئولیت محموله و خطرهای احتمالی از فروشنده به خریدار منتقل می‌شود. از اینجا به بعد، طرف مقابل مسئول همه‌چیز است. وظایف خریدار در ترم CIF را در ادامه می‌بینید:
- هزینه‌های پایانه مقصد (DTHC): هزینه‌های تخلیه برای انتقال محموله، در ترمینال به عهده خریدار است.
- تحویل به مقصد: تدارکات حمل و نقل برای انتقال محموله از بندر به مقصد نهایی و تحویل کالاها با خریدار است.
- تخلیه در مقصد: هنگامی که محموله به مقصد نهایی می‌رسد، خریدار باید هزینه‌های تخلیه از کامیون را بپردازد.
- عوارض واردات، مالیات و ترخیص گمرکی: رسیدگی به تمامی الزامات وارداتی در گمرک، ازجمله پرداخت هزینه‌های ترخیص، عوارض، مالیات، آزمایشگاه و… جزو وظایف خریدار در ترم CIF است.
مزایا و معایب قوانین CIF
توافق و عقد قرارداد تحت اینکوترمز CIF چندین مزیت برای خریدار دارد و کارِ او را بسیار ساده می‌کند. بااینحال، خریدارهای باتجربه وزن معایب آن را سنگین‌تر می‌دانند.
مزایا
- فروشنده تمام هزینه‌های مربوط به حمل و نقل و صادرات در کشور مبدأ را پرداخت می‌کند. وقتی خریدار کم‌سابقه باشد، کشور مقصد را به‌خوبی نشناسد و ارتباطات لازم را نداشته باشد، CIF گزینه‌ای مناسب است؛ چون به فروشنده اجازه می‌دهد بیشتر مراحل حمل و نقل را که خارج از کشور مقصد انجام می‌شود، انجام دهد. این برای بسیاری از خریداران یک مزیت است، چون ریسک کمتری را به عهده‌شان می‌گذارد.
- اگر خریدار از الزامات صادراتی محصول مطمئن نباشد، قوانین CIFفروشنده را موظف می‌کند تا مطمئن شود که محصولاتش می‌توانند بدون مشکل صادر شوند. این موضوع به‌ویژه برای حمل کالاهای خطرناک و خرید در کشورهایی که قوانین و مقرراتشان به‌درستی مستند نشده، مفید است.
- در صورت بروز مشکل در دریا (مانند دزدی دریایی)، خسارت ناشی از آب‌وهوای بد و…، بیمه پرداخت‌شده توسط فروشنده به جبران بخشی از زیان کمک می‌کند.
- وقتی خریدار یک شرکت لجستیک شخص ثالث معتمد را بشناسد (شرکتی که می‌تواند محموله‌های وارداتی و داخلی را مدیریت کند)، با اینکوترمز CIF می‌تواند به‌راحتی از منابع و ارتباطاتی که در کشور مبدأ دارد، استفاده کند.
معایب
- تمام ریسک‌ها پس از قرارگرفتن محموله در کشتی، به خریدار منتقل می‌شود. بنابراین اگر مشکلی در طول حمل و نقل رخ دهد، مسئولیت مقابله با ضرر به عهده خریدار است، نه فروشنده.
- تمام عوارض و مالیات واردات با خریدار است. ازآنجاکه فروشنده ملزم به تهیه بیمه‌نامه است، احتمال دارد هزینه‌های بیمه و حمل و نقل به‌نحوی در قیمت فروش لحاظ شوند. این یعنی وقتی خریدار طبق قوانین CIFکالایی را وارد می‌کند، علاوه بر عوارض گمرکی و مالیات واردات، ممکن است هزینه حمل و نقل و بیمه را هم (حین پرداخت هزینه کالاها) بپردازد.
- بزرگ‌ترین ضعف اینکوترمز CIF زمانی است که خریدار شرایط آن را به‌درستی متوجه نشود. فروشنده‌ها معمولاً CIF را به‌صورت «ارسال رایگان» (Free Shipping) تعریف می‌کنند. بازرگان‌های کم‌سابقه هم تصور می‌کنند منظور «ارسال رایگان و تحویل جلوی در مقصد» است، اما این‌طور نیست و هزینه‌ها فقط تا بندر مقصد پوشش داده می‌شوند.
- هر زمان که خریدار برای مدیریت فرایند حمل و نقل به فروشنده متکی باشد، خطر افزایش قیمت وجود داد. به‌ویژه اینکه رشوه‌دادن و کمیسیون در برخی کشورها رایج است، و می‌تواند هزینه‌های حمل و نقل را به‌شدت افزایش دهد.
- چون حمل و نقل با فروشنده است، باید این احتمال را داد که شاید آن‌ها ارزان‌ترین روش را انتخاب کنند. این موضوع می‌تواند به تأخیرهای غیرعادی و گاه نیز خسارت‌های بی‌مورد منجر شود.
- در صورت آسیب‌دیدن محموله، شاید برای دریافت خسارت از بیمه دچار مشکل شوید. در اینکوترمز CIF، معمولاً فروشنده به‌عنوان ذی‌نفع تعریف می‌شود. اگر محموله شما آسیب دیده باشد، ممکن است بعد از تخلیه کانتینر (و تکمیل پرداخت) متوجه شوید. در این صورت، فروشنده معامله را نهایی می‌کند و ادعای بیمه به فروشنده می‌رسد نه خریدار.
تفاوت CIF و CFR
تفاوت اصلی بین ترم CIFو CFR (Cost and Freight) موضوع «بیمه» است. در هر دو حالت، ریسک‌ها و مسئولیت‌های محموله، پس از بارگیری کالا در کشتیِ انتخابی در بندر مبدأ، از فروشنده به خریدار منتقل می‌شود. اما تحت CIF، فروشنده باید بیمه محموله را خریداری کند.
تفاوت CIF و CIP
این دو اینکوترمز شباهت زیادی به هم دارند؛ با این تفاوت که CIP (Carriage and Insurance Paid to) برای همه روش‌های حمل و نقل استفاده می‌شود، اما CIF فقط برای حمل دریایی کاربرد دارد.
این تفاوت یک معنای دیگر هم دارد: در اینکوترمز CIF مسئولیت‌ها در بندر مبدأ به خریدار منتقل می‌شود، درحالی‌که برای CIP، مسئولیت در هر مکان توافق‌شده در کشور مبدأ به خریدار منتقل می‌شود.
تفاوت FOB و CIF
قوانین CIFفروشنده را ملزم به پرداخت هزینه کالا، حمل و نقل و بیمه می‌کند؛ اما FOB (Free on Board) فقط پرداخت هزینه بارگیری کالا در کشتی را به دوش او می‌گذارد. بنابراین خریدار باید هزینه‌های حمل و نقل و بیمه کالا (و همچنین سایر هزینه‌هایی که پس از بارگیری وجود دارند) را بپردازد.
چه موقع از اینکوترمز CIF استفاده کنیم؟
قوانین CIFفقط باید برای محموله‌های دریایی و آبی استفاده شود. این ترم برای بازرگانانی که به‌تازگی واردات را آغاز کرده‌اند بسیار مناسب است؛ چون به آن‌ها اجازه می‌دهد بدون درگیرشدن در مراحل صادرات، تجارت کنند و واردات کالا را انجام دهند.
بااینحال، هزینه‌های مستقیم و غیرمستقیم ممکن است به‌شدت بالا بروند؛ چون دیگر خود شما خدمات لازم را تدارک نمی‌بینید. گاهی‌اوقات همکاری با یک شرکت حمل و نقل معتمد بیشتر به کاهش هزینه‌های ارسال کمک می‌کند، تا عقد قرارداد براساس اینکوترمز CIF، موفق و پرسود باشید.
