حمل و نقل هوایی از جنبههای متفاوتی طبقهبندی میشود؛ از نوع پرواز و وسیله حامل گرفته، تا حق مالکیت و ماهیت کالاهای بارگیریشده. در ادامه قصد داریم انواع حمل و نقل هوایی را با نگاهی کاربردی بررسی کنیم، تا ببینیم مرسولههای ریز و درشت چطور به مقصد میرسند.
انواع حمل و نقل هوایی
همانطور که میدانید، حمل و نقل هوایی به جابهجایی انواع کالا از نقطهای به نقطه دیگر با هواپیماهای مختلف گفته میشود. البته تعریف کلی شامل جابهجایی افراد و سایر حاملها مانند هلیکوپتر و… هم میشود، اما در بحث امروز از آنها صرفنظر میکنیم.
در ادامه توضیح دادهایم که انواع باربری هوایی از نظر نوع پرواز، برنامههای زمانی و نوع حامل چطور دستهبندی میشوند.
انواع حمل و نقل هوایی از نظر نوع پرواز
بسته به شرایط، مبدأ، مقصد و سایر ویژگیهای یک مرسوله، میتوان آن را با پروازهای مختلفی ارسال کرد، یعنی پرواز چارتر، سیستمی یا بازرگانی.
پرواز چارتر
در پرواز چارتر تمام صندلیهای یک هواپیما در اختیار یک شرکت هواپیمایی، آژانس گردشگری، باشگاه ورزشی، سازمان دولتی یا … قرار میگیرد. اما این پروازها فقط برای جابهجایی مسافرها نیستند و کالاهای گوناگون هم از طریق آنها ارسال میشوند.
پروازهای چارتر معمولاً کوتاهترین مسیر را برای رفتوآمد انتخاب میکنند تا با ترافیک هوایی روبهرو نشوند. همین موضوع سرعت حمل و نقل هوایی را چند برابر میکند و در کاهش هزینه هم بیتأثیر نیست؛ هرچند بسته به اندازه هواپیما، مسافت پرواز و موارد دیگر، ممکن است هزینه از حالت عادی هم بیشتر شود.
امکان رزرو گروهی، رزرو مدتدار و اجاره هواپیما بهصورت دربست هم از مزایای دیگر این پروازهاست.
پرواز سیستمی
برخلاف پرواز چارتر، پرواز سیستمی امکان تغییر زمان بلیت (بدون جریمه) را محفوظ نگه میدارد؛ ضمن اینکه قیمت آن هم ثابت است.
پروازهای سیستمی و چارتر بهعنوان پروازهای مسافربری شناخته میشوند، اما باربری هوایی هم دارند. دلیل آن هم مشخص است: افزایش درآمد ایرلاینها. هواپیماهای مسافربری پس از جایدادن خدمه، مسافرها و بار آنها هنوز ظرفیت دارند. مثلاً بوئینگ 300-777 حدود 21000 کیلوگرم برای بارهای متفرقه ظرفیت دارد.
مزیت اصلیِ پروازهای مسافری برای انواع حمل و نقل هوایی، مسیر مستقیم و سرعت بالاست. چون هواپیماهای باری معمولاً تعداد توقف بیشتری دارند.
پرواز بازرگانی
پرواز بازرگانی فقط برای انتقال مرسوله و محموله است و مسافر با آن جابهجا نمیشود. این پروازها قوانین خاصی دارند و طبق دستورالعملهای «یاتا» (انجمن بینالمللی حمل و نقل هوایی) و «ایکائو» (سازمان بینالمللی هوانوردی غیرنظامی) انجام میشوند.
پروازهای بازرگانی به دو دسته تقسیم میشوند:
فریت بار
فریت بار برای ارسال بستهها و لوازم مسافرهاست. مثلاً زمانی که فردی مهاجرت میکند، اما بار زیادی دارد؛ در این حالت، فرد میتواند با پرداخت هزینه بسیار کمتر (در مقایسه با اضافه بار) وسایل خود را به مقصد بفرستد.
کارگو
فریت بار ماهیتی شخصی و غیرتجاری دارد، اما انواع باربری هوایی بهصورت کارگو کاملاً تجاری هستند. به همین خاطر، مشتری اصلی پروازهای کارگو تاجران و بازرگانان هستند. در این پروازها نوع محموله هم مهم است، و درواقع خود کارگوها بهشکل زیر هم طبقهبندی میشوند:
- کارگوی عادی یا بار عمومی، یعنی کالاهایی که بدون شرایط خاص، قابل پذیرش و ارسال هستند؛ مانند کالاهای مصرفی (بهجز موارد باتریدارد)، کالاهای خشک و اشیای معمولی.
- گارگوی ویژه، که باید با ملاحظات خاصی از نظر بستهبندی، دما، امنیت و… جابهجا شوند، مانند:
- حیوانات خانگی، دام و طیور زنده؛
- محمولههای خطرناک، شامل گازها و مایعات قابلانفجار، اکسیدکنندهها، سایندهها، سموم و…؛
- اقلام باارزش یا شکننده، مانند آثار هنری، آلات موسیقی حساس یا کالاهای بسیار لوکس.
- گارگوی حساسبهدما و فاسدشدنی؛
- بافت، اعضا و بقایای انسانی.
انواع باربری هوایی از نظر زمان ارسال (حمل اکسپرس)
انواع حمل و نقل هوایی یا برنامهریزیشده هستند یا بدون برنامهریزی. پروازهای برنامهریزیشده یک برنامه عمومی و مشخص دارند و از نظر قیمت، منطقههای ترافیکی و… عملاً ثابت هستند. پروازهای برنامهریزینشده هم آنهایی هستند که برحسب نیاز قرار داده میشوند.
بین انواع باربری هوایی از نظر زمانی، مهمترینِ آنها بدون شک حمل اکسپرس یا سریع است. در تعریف جهانی، این سرویسها بهگونهای طراحی شدهاند که بستههای مهم (و سبک) در عرض 24 تا 48 ساعت به مقصد برسد.
اسپیدکس و سایر شرکتهای حمل و نقل بینالمللی در ایران هم این خدمات را دارند، که بیشتر برای ارسال مدارک مهم و نمونهکالا (سمپل) کاربرد دارد؛ اما به دلیل یکسری محدودیتها، یکیدو روز نسبت به معیارهای جهانی زمانبرتر است.
انواع حمل و نقل هوایی از نظر نوع حامل
حمل هوایی را میتوان از نظر وسیله حامل یا کریر آن هم طبقهبندی کرد:
هواپیماهای مسافربری: همانطور که گفتیم، رسالت اصلی خطوط هوایی مسافربری، جابهجایی اشخاص است؛ اما برای حمل مرسولههای دیگر هم ظرفیت هست و این فضا به فروش گذاشته میشود. این هواپیماها از نظر وزن و فضا محدودیت دارند؛ اما به دلیل تعداد پروازهای مکرر به مقصد، میتوانند گزینه مناسبی باشند.
حاملهای تمامکارگو
این هواپیماها مخصوص انواع باربری هوایی و خدمات مربوط به آن هستند. هواپیماهای باربری پهنتر هستند، درهای بزرگتری دارند و انبارشان کانتینربندی شده است. به همین خاطر، برای وزن و ابعاد محمولهها محدودیت ایجاد نمیکنند.
بارهای سنگین هم با این هواپیماها جابهجا میشوند؛ اما چون تعداد این محمولهها زیاد نیست، خدمات چارتر آنها بسیار تخصصی است و بهندرت براساس برنامه زمانبندیشده کار میکنند.
حاملهای اکسپرس یکپارچه
این حاملها محموله را در محل از شما (فرستنده) تحویل میگیرند و به خود گیرنده تحویل میدهند. شرکتهای UPS، FedEx و DHL از همین حاملها هستند که در دنیا بسیار محبوب و شناختهشدهاند.
این خدمات «درب به درب» یا Door to Door در اسپیدکس هم در دسترس شماست و تیم ما صفر تا صد آن را مدیریت میکند.
حاملهای ترکیبی
منظور شرکتهایی هستند که در ناوگان خود هم هواپیماهای مسافربری دارند، هم هواپیماهای باری. ایرانایر، لوفتهانزا و هواپیمایی امارات برخی از این شرکتها هستند.
انواع باربری هوایی با «اسپیدکس»، سریع و ایمن
حمل هوایی از نظر سرعت، امنیت و انعطاف، فاصله معناداری با باقی روشهای باربری دارد و به شما اجازه میدهد انواع مرسوله را با کنترلشدهترین شرایط به مقصد بفرستید.
در اسپیدکس انواع حمل و نقل هوایی (اکسپرس/فریت/کارگو) در اختیارتان است. بسته به انتظارات شما و ویژگیهای محموله، سرویسهای حمل زمینی و دریایی هم در دسترس هستند. خدمات بستهبندی، انبارداری، بیمه و ترخیص کالا در گمرک هم در صورت نیاز ارائه میشوند.
ما برای تحویل به دنیا آمدهایم و آماده ارسال مرسولات کوچک و بزرگ شما به سراسر دنیا هستیم. برای ارتباط با کارشناسان ما از فرم مربوطه یا شماره درجشده استفاده کنید؛ منتظر پیام/تماس شما هستیم.
>

