> 
حمل‌ونقل هوایی توسط طیف گسترده‌ای از صنایع استفاده می‌شود و به‌سرعت در حال تبدیل شدن به جایگزینی عالی برای حمل سریع و ایمن کالاهاست. تمام این‌ها به لطف انواع هواپیمای باربری ممکن شده است که قادر به نگهداری و حمل بهینه انواع محموله هستند.
با ما همراه باشید تا ضمن معرفی انواع هواپیمای باربری، با برترین مدل‌های آن‌ها از کمپانی‌های بوئینگ، ایرباس و… نیز آشنا شویم.
انواع هواپیمای باربری
انواع هواپیماهای باربری ظرفیت‌ها، بردها و قابلیت‌های عملیاتی متفاوتی را ارائه می‌کنند و به اپراتورهای حمل‌ونقل اجازه می‌دهد تا مناسب‌ترین گزینه را براساس نیاز مشتری و محموله او انتخاب کنند. در گروه‌بندی‌های ساده، این هواپیماها سه گروه می‌شوند:
- هواپیماهای مسافری و کارگو (Passenger and Cargo یا PAX)؛
- هواپیماهای کارگو (Cargo Aircraft Only یا CAO)؛
- هواپیماهای ترکیبی (Mixed Cargo).
اما در دسته‌بندی‌های تخصصی‌تر و دقیق‌تر، این هواپیماها در پنج گروه قرار می‌گیرند:
- هواپیماهای باری پهن‌پیکر (Wide-Body)؛
- هواپیماهای باری بدنه‌باریک (Narrow-Body)؛
- هواپیماهای باربری توربوپراپ (Turboprop)؛
- هواپیماهای باری ترکیبی (Combination)؛
- هواپیماهای ترابری نظامی یا فوق‌سنگین (Military/Heavy).
در ادامه بیشتر توضیح داده‌ایم.
هواپیماهای باری پهن‌پیکر
این هواپیماها عمدتاً برای حمل محموله‌های بزرگ در مسافت‌های طولانی‌تر استفاده می‌شوند. آن‌ها زمانی عالی هستند که مسیرهای حمل‌ونقل بین‌المللی یا داخلی به باندهای طولانی برای برخاستن و فرود نیاز داشته باشند.
این هواپیماهای باری در اصل مدل‌های مسافربری پهن‌پیکر هستند که با اعمال یک‌سری تغییرات، به هواپیماهای تخصصی حمل بار تبدیل شده‌اند. ظرفیت باری این هواپیماها به 100،000 پوند (کمی بیشتر از 45 تن) می‌رسد.
هواپیماهایی باری بدنه‌باریک
این مدل‌ها، همان‌طور که از نامشان پیداست، نسبت به هواپیماهای حمل بار فله و بزرگ فضای محدودتری دارند و ظرفیتشان از 30،000 پوند (13.6 تن) فراتر نمی‌رود.
این هواپیماها برای حمل محموله‌های کوچک در مسیرهای کوتاه یا داخلی بسیار مناسب هستند. جالب است بدانید که بدنه‌باریک‌ها هم هواپیماهای مسافربری هستند که به هواپیماهای باری تبدیل شده‌اند.
هواپیماهای باربری توربوپراپ
هواپیماهای توربوپراپ برای حمل بسته‌های کوچک یا اقلام فاسدشدنی بهترین گزینه هستند. ظرفیت این هواپیماها به 10000 پوند (4.5 تن) می‌رسد و از نظر اندازه بسیار کوچک‌تر از سایر هواپیماهای تخصصی حمل بار هستند. به دلیل ابعاد کوچک‌تر، توربوپراپ‌ها برای فرودگاه‌هایی با باندهای کوتاه‌تر ایدئال هستند.
از معروف‌ترین هواپیماهای باری توربوپراپ می‌توانیم به مدل‌های ATR 72 و Cessna Caravan اشاره کنیم.
هواپیماهای باری ترکیبی
هواپیماهای ترکیبی یا Combi با ظرفیت حمل بار 30،000 پوند (13.6 تن)، هواپیماهای مسافربری هستند که برای حمل بار و مسافر تغییر یافته‌اند. این نوع هواپیماها مقداری ظرفیت اضافی برای حمل کارگو فراهم می‌کنند.
هواپیماهای ترابری نظامی (فوق سنگین)
فرض کنید می‌خواهید محموله‌های سنگین مانند ماشین‌آلات تولیدی عظیم، قالب‌های ریخته‌گری، ماشین‌آلات ساختمانی (مانند بولدوزر، جرثقیل و بیل مکانیکی)، توربین‌ها، لوکوموتیوها، ژنراتورها و… را به‌صورت هوایی حمل کنید. در این صورت، این هواپیماها بهترین گزینه هستند.
انواع هواپیمای باربری فوق‌سنگین تا 400،000 پوند (حدود 181 تن) ظرفیت دارند و از بزرگ‌ترین هواپیماهای باری در دنیا محسوب می‌شوند.
معرفی هواپیماهای تخصصی حمل بار
هواپیماهای زیادی برای حمل‌ونقل محموله طراحی شده‌اند، که در ادامه برخی از پرکاربردترینِ آن‌ها را فهرست کرده‌ایم:
مدل‌های بوئینگ باربری
برخی از بهترین و مهم‌ترین هواپیماهای باربری متعلق به کمپانی بوئینگ هستند، مانند:
Boeing 777F
بوئینگ 777F یک هواپیمای باری پهن‌پیکر با ظرفیت بسیار بالاست، که به خاطر بازدهی سوخت و انعطاف‌پذیری‌اش مشهور است.
| حداکثر بار | 102 تن |
| اندازه بار اصلی (طول * عرض * ارتفاع) | 31.62 * 5.8 * 3.12 متر |
| اندازه در اصلی (عرض * ارتفاع) | 3.73 * 3.05 متر |
| حجم بار | 653 مترمکعب |
*منظور از اندازه بار اصلی، ابعاد محفظه بار است.
Boeing 747-8F
بوئینگ 747-8F از بزرگ‌ترین هواپیماهای باری با ظرفیت بالا، برد طولانی و کاملاً مناسب برای حمل‌ونقل بین‌المللی است.
این هواپیما نسخه تمام‌کارگو یا تمام‌بارِ بوئینگ 747-8 است (حرف F در نام این هواپیماها مخفف کلمه Freighter است). این مدل موتور جدید، بال‌های جدید و بدنه‌ای بلندتر دارد؛ ضمن اینکه طول بال‌های آن بیشتر شده است.
| حداکثر بار | 140 تن |
| اندازه بار اصلی (طول * عرض * ارتفاع) | 54.3 * 4.83 * 3.04 متر |
| اندازه در اصلی (عرض * ارتفاع) | 3.4 * 3.12 متر |
| حجم بار | 857 مترمکعب |
| برد | 8،130 کیلومتر |
Boeing 727-200F
بوئینگ 727-200F یک هواپیمای کلاسیک بین مدل‌های بوئینگ باربری است که ترکیبی منحصربه‌فرد از ظرفیت بالا و برد طولانی را ارائه می‌دهد. مجموع این ویژگی‌ها، این مدل را به گزینه‌ای همه‌کاره برای نیازهای مختلف حمل‌ونقل تبدیل کرده است.
| حداکثر بار | 24 تن |
| اندازه بار اصلی (طول * عرض * ارتفاع) | 27.12 * 3.51 * 1.98 متر |
| اندازه در اصلی (عرض * ارتفاع) | 3.55 * 2.24 متر |
| حجم بار | 186 مترمکعب |
| برد | 1،800 کیلومتر |
Boeing 737-300f
بوئینگ 737-300F یک هواپیمای باری است که براساس بوئینگ 737-300 ساخته شده. این هواپیما برای حمل کارگو طراحی شده و به ویژگی‌هایی مجهز است که کارایی آن را چندپله بالا می‌برد.
| حداکثر بار | 19.275 تن |
| اندازه بار اصلی (طول * عرض * ارتفاع) | 23.24 * 3.17 * 2.14 متر |
| اندازه در اصلی (عرض * ارتفاع) | 3.4 * 2.16 متر |
| حجم بار | 130 مترمکعب |
| برد | 4،074 کیلومتر |
Boeing 737-400F
این هواپیما نسخه باری بوئینگ 737-400 است که می‌تواند تا 20000 کیلوگرم بار را در مسافت‌های تقریباً 4،000 کیلومتری حمل کند.
| حداکثر بار | 20.412 تن |
| اندازه بار اصلی (طول * عرض * ارتفاع) | 24.4 * 3.19 * 2.15 متر |
| اندازه در اصلی (عرض * ارتفاع) | 3.4 * 2.16 متر |
| حجم بار | 154 مترمکعب (11 پالت) |
| برد | 3،850 کیلومتر |
Boeing 747-400F
بین مدل‌های بوئینگ باربری، این مدلِ تمام‌کارگو از کلاس 747-400، به‌طور خاص برای مسافت‌های طولانی طراحی شده است و از محبوب‌ترین هواپیماهای باری در دنیاست.
| حداکثر بار | 120 تن |
| اندازه بار اصلی (طول * عرض * ارتفاع) | 48 * 4.86 * 3.04 متر |
| اندازه در اصلی (عرض * ارتفاع) | 3.4 * 3.12 متر |
| حجم بار | 735 مترمکعب |
| برد | 13،492 کیلومتر |
Boeing 757-200F
این هواپیما به دلیل ظرفیت و برد متعادل، انتخابی رایج برای جابه‌جایی محموله‌های مختلف است. این مدل بین هواپیماهای حمل بار فله و کانتینری کاملاً شاخص است و گزینه‌ای همه‌کاره برای حمل کارگو (به‌ویژه در مسیرهای بین‌قاره‌ای) به شمار می‌آید.
| حداکثر بار | 32 تن |
| اندازه بار اصلی (طول * عرض * ارتفاع) | 33.27 * 3.53 * 2.13 متر |
| اندازه در اصلی (عرض * ارتفاع) | 3.4 * 2.18 متر |
| حجم بار | 238 مترمکعب |
| برد | 5100 کیلومتر |
Boeing 767-200F
بوئینگ 767-200F یک هواپیمای مسافربری پهن‌پیکر، و از بزرگ‌ترین و سنگین‌ترین انواع هواپیمای باربری است. این هواپیما برای پروازهای متوسط تا طولانی مناسب است.
| حداکثر بار | 42 تن |
| اندازه بار اصلی (طول * عرض * ارتفاع) | 31.16 * 4.42 * 2.5 متر |
| اندازه در اصلی (عرض * ارتفاع) | 3.4 * 2.44 متر |
| حجم بار | 367 مترمکعب |
| برد | 7،130 کیلومتر |
Boeing 767-300F
بوئینگ 767-300F به‌طور ویژه برای جابه‌جایی محموله در حجم زیاد تولید شده است. این هواپیما همچنین دارای یک سیستم کنترل هواست که امکان حمل حیوانات و کالاهای فاسدشدنی را در پروازهای متوسط تا طولانی فراهم می‌کند.
| حداکثر بار | 57.606 تن |
| اندازه بار اصلی (طول * عرض * ارتفاع) | 38.9 * 4.5 * 2.5 متر |
| اندازه در اصلی (عرض * ارتفاع) | 3.4 * 2.58 متر |
| حجم بار | 675 مترمکعب |
| برد | 6،025 کیلومتر |
Boeing MD 11F
بوئینگ MD-11F (McDonnell Douglas MD-11F) یک هواپیمای باری دوربرد است، که می‌تواند تا 85000 کیلوگرم بار را از طریق سیستم پالت داخلی جابه‌جا کند. هم‌اکنون 82 فروند از 200 MD-11F ساخته‌شده عملیاتی هستند و به سه اپراتور باریِ مختلف در سراسر جهان خدمات ارائه می‌دهند.
| حداکثر بار | 85 تن |
| اندازه بار اصلی (طول * عرض * ارتفاع) | 44 * 4.88 * 2.44 متر |
| اندازه در اصلی (عرض * ارتفاع) | 3.56 * 2.59 |
| حجم بار | 590 مترمکعب |
| برد | 4،066 کیلومتر |
هواپیماهای ایرباس باری
همان‌طور که می‌دانید، هواپیماهای ایرباس در کنار همتایان بوئینگ خود بخش مهمی از انواع هواپیماهای باربری (فله و کانتینری) را تشکیل می‌دهند.
در ادامه هواپیماهای ایرباس باری را معرفی کرده‌ایم:
Airbus A300-600F
ایرباس A300-600F یک هواپیمای باری پهن‌پیکر و متوسط است که بین اپراتورهای حمل‌ونقل در سراسر جهان محبوبیت بسیاری دارد. طراحی این هواپیما به‌گونه‌ای است که بارهای پالت‌شده را می‌توان با کارایی و سرعت بالا بارگیری/تخلیه کرد.
| حداکثر بار | 47،124 تن |
| اندازه بار اصلی (طول * عرض * ارتفاع) | 20.7 * 5.28 * 2.45 متر |
| اندازه در اصلی (عرض * ارتفاع) | 3.58 * 2.56 متر |
| حجم بار | 426 متر |
| برد | 7،500 کیلومتر |
Airbus A310-300F
ایرباس A310-300F یک هواپیمای ایدئال برای بارهای بزرگ است. اما از نظر داشتن تجهیزات پیشرفته، به پای برخی از هواپیماهای تخصصی حمل بار نمی‌رسد.
| حداکثر بار | 39 تن |
| اندازه بار اصلی (طول * عرض * ارتفاع) | 33 * 4.77 * 2.4 متر |
| اندازه در اصلی (عرض * ارتفاع) | 3.58 * 2.57 متر |
| حجم بار | 279 مترمکعب |
| برد | 7،250 کیلومتر |
سایر کمپانی‌ها و هواپیماهای باری
در کنار بوئینگ و ایرباس، کمپانی‌های دیگری هم هستند که هواپیماهای بسیار قدرتمندی برای جابه‌جایی بار طراحی کرده‌اند. در ادامه آن‌ها را معرفی کرده‌ایم:
Antonov AN-225
آنتونوف ای‌ان 225 یک هواپیمای باربری فوق‌سنگین (نظامی) و درواقع بزرگ‌ترین هواپیمای باربری جهان است. این هواپیما در اتحاد جماهیر شوروی طراحی شد و سال‌ها نگین درخشان صنعت مهندسی هوانوردی بود.
| حداکثر بار | 250 تن |
| اندازه بار اصلی (طول * عرض * ارتفاع) | 43.32 * 6.4 * 4.4 متر |
| اندازه در اصلی (عرض * ارتفاع) | 6.4 * 4.4 متر |
| حجم بار | 1100 مترمکعب |
| برد | 15،400 کیلومتر |
Antonov AN-124
این هواپیمای فوق‌العاده برای حمل بارهای سنگین و بزرگ طراحی شده است و تعداد زیادی از انواع هواپیمای باربری از نظر ظرفیت، تجهیزات و… به پای آن نمی‌رسند.
| حداکثر بار | 120 تن |
| اندازه بار اصلی (طول * عرض * ارتفاع) | 36.48 * 6.4 * 4.4 متر |
| اندازه در اصلی (عرض * ارتفاع) | 6.4 * 4.4 متر |
| حجم بار | 750 مترمکعب |
| برد | 3،700 کیلومتر (با حداکثر بار) |
Ilyushin Il-62
ایلیوشین ایل-۶۲ (آی‌ال-62) یک هواپیمای باری با برد متوسط تا طولانی است و می‌تواند تا 40،000 کیلوگرم را از طریق سیستم پالت داخلی حمل کند.
| حداکثر بار | 40 تن |
| اندازه بار اصلی (طول * عرض * ارتفاع) | 28 * 3.3 * 2.0 متر |
| اندازه در اصلی (عرض * ارتفاع) | 3.45 * 2.0 متر |
| حجم بار | 220 مترمکعب |
| برد | 6،600 کیلومتر |
Ilyushin Il-76T وIlyushin Il-76TD
Ilyushin-76 محبوب‌ترین هواپیمای باری در تاریخ حمل‌ونقل هوایی است. انواع غیرنظامی آن، یعنی IL 76-T و IL 76-TD که در اصل به‌عنوان هواپیماهای نظامی در نظر گرفته شده بودند، با قابلیت‌های منحصربه‌فردشان در حمل محموله‌های سنگین، به‌طور گسترده در دنیا استفاده می‌شوند.
| حداکثر بار | 48 تن |
| اندازه بار اصلی (طول * عرض * ارتفاع) | 18.5 * 3.4 * 3.25 متر |
| اندازه در اصلی (عرض * ارتفاع) | 3.45 * 3.25 متر |
| حجم بار | 183 مترمکعب |
| برد | 3،800 کیلومتر |
Lockheed L-100-30 Hercules
لاکهید ال-۱۰۰ هرکولس یک مدل غیرنظامی از C-130 است؛ یک هواپیمای ترابری نظامی که در سال 1954 ساخته شد و هنوز در حال تولید است. این هواپیمای باریِ متوسط، قابلیت حمل 21000 کیلوگرم بار را دارد.
| حداکثر بار | 21 تن |
| اندازه بار اصلی (طول * عرض * ارتفاع) | 16.09 * 3.01 * 2.6 متر |
| اندازه در اصلی (عرض * ارتفاع) | 3.01 * 2.6 متر |
| حجم بار | 140 مترمکعب |
| برد | 2،470 کیلومتر |
Tupolev Tu-204
توپولف تو-۲۰۴ یک جت دوقلوی باریک‌بدنه با برد متوسط و مناسب برای پروازهای متوسط تا طولانی است. این هواپیما در نسخه‌های مختلف توسعه یافته است؛ ازجمله هواپیماهای تخصصی حمل بار TU-204 که مشخصات آن را در جدول زیر می‌بینید.
| حداکثر بار | 27 تن |
| اندازه بار اصلی (طول * عرض * ارتفاع) | 31 * 2.74 * 2.0 متر |
| اندازه در اصلی (عرض * ارتفاع) | 3.4 * 2.18 متر |
| حجم بار | 170 مترمکعب |
| برد | 4،600 کیلومتر |
جابه‌جایی محموله با بهترین هواپیماهای باربری
هواپیماهای باربری اوج مهندسی هوانوردی و پیشرفت‌های آن را به رخ می‌کشند. بیشتر توجه ما در این فهرست روی انواع هواپیمای باربری رایج بود، اما در حال حاضر نمونه‌های عظیم‌تری هم هستند که عمدتاً در عملیات نظامی و هوافضا (مثلاً پروژه‌های ناسا) کاربرد دارند.
همان‌طور که دیدید، این هواپیماها از نظر ظرفیت، سازگاری با بارهای مختلف، تجهیزات و امکانات داخلی، برد پرواز و… از یکدیگر متمایز می‌شوند. این تفاوت‌ها برای دست‌اندرکاران لجستیک جهانی حیاتی است، تا بتوانند هر محموله را در بهترین شرایط به مقصد برسانند. این موضوع برای اسپیدکس هم صادق است.
اسپیدکس به‌عنوان یک شرکت حمل‌ونقل بین‌المللی با تمرکز روی کارگوی هوایی و کوریر که از بسته‌های کوچک تا محموله‌های بزرگ را جابه‌جا می‌کند، هر حامل را با نهایت دقت انتخاب می‌کنیم تا سرعت و امنیت مرسوله‌ها کاملاً تضمین شود. چنانچه به این خدمات نیاز دارید، از سایت ما دیدن کنید و از طریق راه‌های درج‌شده با ما در ارتباط باشید.
