> 
برای پیگیری بار هوایی می‌توانید از طریق سایت ایرلاین مربوطه یا شرکت‌های حمل و نقل بین‌المللی اقدام کنید، حتی اگر حمل و نقل خود را به این مجموعه‌ها نسپرده باشید. در «اسپیدکس» هم می‌توانید با مراجعه به صفحه «رهگیری مرسولات»، به‌راحتی بار خود را با واردکردن شماره مرسوله یا بارنامه رهگیری کنید.
به اطلاعات دقیق‌تری احتیاج دارید؟ در ادامه هرآنچه را باید درباره پیگیری بار هوایی با شماره بارنامه بدانید، مرور کرده‌ایم.
پیگیری بار هوایی با شماره بارنامه
وقتی محموله‌تان را شخصاً با مراجعه به فرودگاه یا از طریق شرکت‌های حمل و نقل هوایی ارسال می‌کنید، یک نسخه از بارنامه به شما تحویل داده می‌شود. این سند اطلاعات مهمی را در خود دارد؛ ازجمله شماره‌ای یازده‌رقمی در بالا و پایین آن (معروف به AWB Code) که همان شماره بارنامه شماست.
از این یازده رقم، سه رقمِ ابتدایی با یک خط تیره از باقی اعداد جدا می‌شوند. این سه رقم پیشوند بارنامه یا کد ایرلاین است که برای هر شرکت، یکتاست. برای مثال:
- پیشوند 176 متعلق به خط هوایی امارت است.
- پیشوند 157 متعلق به خط هوایی قطر است.
- پیشوند 235 متعلق به خط هوایی ترکیه است.
- پیشوند 020 متعلق به خط هوایی لوفت‌هانزا است.
- پیشوند 157 متعلق به خط هوایی ماهان است.
- و… .
این پیشوند نشان می‌دهد که کدام شرکت هوایی بسته را حمل کرده است. بعد از کد ایرلاین، سه حرف انگلیسی به‌صورت کپیتال را می‌بینید که کد فرودگاه است. برای بارهایی که از ایران ارسال می‌شود، کد فرودگاه معمولاً IKA است، یعنی کد فرودگاه امام خمینی.
ورود اطلاعات و پیگیری از طریق بارنامه
وقتی به سایت شرکت‌های حمل و نقل مراجعه می‌کنید، معمولاً آیکن‌های خطوط هوایی مختلف برای شما مرتب شده‌اند و با کلیک/تپ روی آیکون مربوطه، وارد سایت آن ایرلاین می‌شوید.
در سایت‌های خطوط هوایی، معمولاً سه رقم اول که مربوط به ایرلاین است جدا و از پیش مشخص شده. شما فقط باید هشت رقم دیگر را برای پیگیری بار هوایی وارد کنید. سایت برخی ایرلاین‌های رایج در جدول زیر آمده است:
| نام شرکت هواپیمایی | آدرس سایت |
| قطر | www.qrcargo.com |
| امارات | www.skycargo.com |
| لوفت‌هانزا | www.lufthansa-cargo.com |
| ماهان | www.ic.mahan-cargo.com |
| ایران ایر | www.iranair.com/air-cargo |
در برخی سایت‌ها هم باید تمام یازده عدد را وارد کنید. این سایت‌ها با توجه به سه رقم اول (کد ایرلاین)، اطلاعات را به سایت شرکت هواپیمایی مربوطه ارسال می‌کنند تا وضعیت بار مشخص شود.
چند نکته هنگام پیگیری بار هوایی
وقتی شماره بارنامه را در سایت ایرلاین مربوطه وارد می‌کنید و مثلاً دکمه Submit را می‌زنید، ممکن است چنین پیامی نمایش داده شود: «شماره بارنامه اشتباه است». در این شرایط، باید توجه داشته باشید که دو نوع بارنامه وجود دارد: بارنامه هاوس و بارنامه مستر (که در بخش بعد توضیح داده‌ایم).
وقتی بسته‌تان را از طریق شرکت‌های حمل و نقل یا فورواردرها ارسال می‌کنید، بارنامه هاوس به شما تحویل داده می‌شود تا آن را تأیید کنید. اما بارنامه مستر (اصلی) را که برای پیگیری بار هوایی ضروری است به شما تحویل نمی‌دهند.
اگر احیاناً فورواردر شماره بارنامه مستر را نداده باشد، باید از او بخواهید آن را به شما تحویل دهد. با کمک این شماره، به‌راحتی می‌توانید پیگیری بار هوایی را انجام دهید و از وضعیت دقیق بسته خود مطلع شوید.
گاهی هم پس از ورود شماره بارنامه در سایت ایرلاین، اطلاعاتی نمایش داده نمی‌شود. در این صورت، احتمال دارد اطلاعات بارنامه شما به‌صورت قطعی بوک نشده باشد. کمی صبر کنید تا بار بوک شود و بعد دوباره برای پیگیری از طریق بارنامه اقدام کنید.
بارنامه چیست و چه انواعی دارد؟
همان‌طور که گفتیم، بارنامه‌ها در دو نوع صادر می‌شوند:
- بارنامه مستر یا اصلی (Master Air Waybill یا MAWB): این سند، قراردادِ حمل بین فرستنده و شرکت هواپیمایی است. درواقع این بارنامه قراردادی بین شرکت کریر و فورواردر است و گیرنده معمولاً شرکت طرف قرارداد با فورواردر است. بارنامه مستر برای پیگیری بار هوایی و ارائه اطلاعات به مقامات گمرکی و سایر طرف‌های فرایند حمل و نقل استفاده می‌شود و شامل اطلاعات کامل این فرایند است.
- بارنامه هاوس یا فرعی (House Air Waybill یا HAWB): این بارنامه سندی است که شرکت فورواردر، پس از دریافت محموله از فرستنده اصلی، برای حمل به مقصد صادر می‌کند. بنابراین گیرنده در بارنامه هاوس، همان گیرنده واقعی است.
بارنامه اصلی یک فرمت مشخص و ازپیش‌چاپ‌شده دارد، اما بارنامه هاوس از قبل چاپ نشده و بدون شناسه و لوگو است.
وقتی مرسوله را به شرکت حمل و نقل تحویل می‌دهید، بارنامه هاوس صادر می‌شود که نشان می‌دهد مرسوله از فرستنده دریافت شده است. وقتی شرکت حمل و نقل هوایی این بارنامه را به ایرلاین ارائه می‌دهد، بارنامه مستر صادر شده و به شرکت تحویل داده می‌شود. گاهی هم فقط بارنامه مستر صادر می‌شود و بارنامه هاوس لازم نیست.
جزئیات بارنامه هوایی
بارنامه اصلی برای پیگیری بار هوایی از چهار بخش تشکیل شده است:
- بخش بالا سمت چپ که شامل اطلاعات فرستنده، گیرنده، نماینده، فرودگاههای مبدأ و مقصد، جزئیات حامل، شماره یازده‌رقمی AWB (برای پیگیری)، کد رزرو و رهگیری می‌شود.
- بخش بالا سمت راست که شامل اطلاعات شرکت هواپیمایی، حمل و نقل و ارزش اعلام‌شده مرسوله برای گمرک می‌شود.
- بخش وسط که شامل اطلاعاتی مانند محتویات محموله، تعداد اقلام، وزن کل، وزن محاسباتی، هزینه‌ها و جزئیات مرسوله می‌شود.
- پخش پایین که درواقع فضایی خالی برای اعلام هزینه‌های اضافی، درج امضای فرستنده یا نماینده او، درج تاریخ و زمان و مکان تحویل است.
این بارنامه در هشت رنگ متمایز برای طرف‌های درگیر در فرایند حمل و نقل استفاده می‌شود: نسخه سبز برای آژانس حامل، نسخه صورتی برای گیرنده، نسخه آبی برای فرستنده و نسخه قهوه‌ای که تأییدیه رسید و تحویل است. سایر نسخه‌ها هم تماماً سفید هستند.
از بین این هشت نسخه، فقط سه نسخه اول اصل هستند و ارزش قانونی دارند. فرستنده و گیرنده هم می‌توانند با نسخه‌های خود پیگیری بار هوایی با شماره بارنامه را انجام دهند.
در پایان
شاید استفاده عمده فرستنده‌ها از بارنامه، برای پیگیری بار هوایی باشد؛ اما این سند درواقع برای جابه‌جاییِ مرسوله‌ها حیاتی است. شاید بهتر باشد این‌طور بگوییم: هیچ بسته و محموله‌ای را نمی‌توان بدون بارنامه استفاده کرد.
همان‌طور که اشاره شد، در «اسپیدکس» به‌راحتی می‌توانید مرسوله‌تان را در صفحه «پیگیری مرسولات» پیگیری کنید. ما همچنین پورتال اختصاصی اسپیدکس را در اختیار مشتریانمان قرار می‌دهیم. این پورتال طیف وسیعی از خدمات آنلاین را در دسترس شما قرار می‌دهد و مدیریت محموله‌ها را از همیشه ساده‌تر می‌کند.
مشاوره تخصصی، سرویس‌های اکسپرس ورودی-خروجی و صادرات-واردات به‌صورت درب به درب، انبارداری، بیمه و ترخیص از گمرک نیز از دیگر خدمات ماست. از طریق پرکردن فرم زیر یا تماس با شماره‌های درج‌شده با ما در ارتباط باشید.
