ترمCFR یکی از چهار ترمی است که بهطور ویژه برای حمل دریایی در نظر گرفته شده است و برپایه آن فروشنده مسئولیت هماهنگی و پرداخت هزینههای حملونقل به بندر مقصد مشخصشده را بر عهده دارد. پس از تحویل کالا، مسئولیت هزینهها و ریسکها با خریدار است.
با ما همراه باشید تا ببینیم CFR مخفف چیست، چه تفاوتی با ترمهای مشابه دارد، بهترین زمان استفاده از آن چه موقع است و تعهدات خریدار و فروشنده را چطور تعریف میکند.
CFR مخفف چیست و به چه معناست؟
CFR مخفف عبارت Cost and Freight، و به معنای «هزینه (ارزش کالا) و کرایۀ حمل تا بندر مقصد» است. CFR یکی از 11 اصطلاح بینالمللی بازرگانی (اینکوترمز) است که قوانین و دستورالعملهای حملونقل کالاها تعیین را میکند و منحصراً برای حمل دریایی یا آبراههای داخلی اعمال میشود. CFR بیشتر برای کالاهای بالک و بعضاً کانتینری استفاده میشود و برای کالاهای تکی یا پارسِل (بسته) کاربرد چندانی ندارد.
براساس این قاعده، فروشنده مسئول هزینههای حمل کالا تا بندر مقصد (تعیینشده توسط خریدار) است. این شامل ارزش کالا، هزینۀ حملونقل و هزینههای بارگیری کالا در کشتی میشود و وقتی کالا از ریل کشتی در بندر مبدأ عبور کند، ریسکها از فروشنده به خریدار منتقل میشود. در ترم CFR:
- «بندر تحویل یا مبدأ» به بندری گفته میشود که فروشنده کالا را به خریدار تحویل میدهد. این بندر میتواند بندر بارگیری یا بندر تخلیه باشد و زمان تحویل و انتقال ریسک را مشخص میکند.
- اما «بندر مقصد» بندری است که کالا به آن حمل میشود؛ این بندر میتواند یک بندر میانی یا بندر نهایی باشد و هزینههای حملونقل به آن بستگی دارد.
تفاوت CFR با FOB
این قاعدهها قوانین و دستورالعملهای مشابهی دارند. اما تفاوت CFR با FOB این است که در FOB (Free on Board) یا «تحویل روی عرشه کشتی» فروشنده تا زمانی که کالا بارگیری شود مسئول است، و مسئولیتها پس از بارگیری به خریدار منتقل میشود. ضمن اینکه FOB دو نوع دارد: FOB Origin و FOB Destination.
اما در CFR، فروشنده مسئول هماهنگی و پرداخت تمام هزینههای ارسال کالا به بندر مقصد است. مسئولیت کالا پس از رسیدن به بندر مقصد با خریدار است. ریسک مفقودی و خسارت هم وقتی کالا در کشتی هست، منتقل میشود.
تفاوت CFR و CIF
مهمترین تفاوت CFR و (CIF (Cost, Insurance, and Freight به معنای «هزینه (ارزش کالا)، بیمه و کرایه حمل» این است که CIF فروشنده را ملزم به خرید بیمه برای کالا میکند، اما CFR چنین تعهدی را ایجاد نمیکند.
هزینههای CFR چگونه محاسبه میشود؟
هزینههای CFR شامل قیمت کالا، تمام هزینههای حملونقل کالا به بندر مقصد و سایر هزینههای مرتبط مانند بازرسی پیش از حمل است. فروشنده این هزینهها را (برحسب واحد کالا) تنظیم و پرداخت میکند.
بنابراین، عوامل مؤثر بر هزینههای CFR شامل قیمت کالا، فاصله انبار فروشنده تا بندر مقصد، شیوه و وسیله حمل، مسیر حمل و هزینههای بارگیری میشوند.
وظایف خریدار و فروشنده در اینکوترمزCFR چیست؟
دانستن اینکه CFR مخفف چیست، لازم است اما کافی نیست. درک واضح طرفین از مسئولیتهای این قاعده نیز برای همکاری موفق حیاتی است. در ادامه تعهدات خریدار و فروشنده هنگام استفاده از این ترم را توضیح دادهایم:
تعهدات خریدار
هنگامی که کالا از ریل کشتی در بندر مبدأ عبور کرد، ریسکها و مسئولیتها به خریدار منتقل میشود. پس از آن، خریدار در قبال موارد زیر مسئول است:
- پرداخت هزینههای مربوط به تخلیه کالا در بندر مقصد؛
- تهیه و خرید بیمه حملونقل برای محافظت از کالا در طول سفر، چراکه فروشنده در این مورد مسئولیتی ندارد (اختیاری)؛
- پرداخت عوارض، مالیات و سایر هزینههای گمرکیِ مربوط به واردات کالا به کشور مقصد؛
- ترتیبدادن و پرداخت هزینههای حملونقل از بندر مقصد تا محل نهایی تحویل، مگر آنکه خلاف آن توافق شده باشد؛
- دریافت و ارائه مدارک لازم برای واردات، ازجمله گواهیها و مجوزهای موردنیاز.
تعهدات فروشنده
براساس اصطلاحات بینالمللی CFR، فروشنده چند مسئولیت مهم دارد که عبارتاند از:
- بستهبندی، علامتگذاری و آمادهسازی کالاها برای حملونقل؛
- پرداخت تمام هزینهها تا زمانی که کالا در کشتی بارگیری شود، شامل هزینههای حملونقل داخلی در کشور مبدأ تا بندر، امور گمرکی و بارگیری؛
- پرداخت هزینه حملونقل دریایی برای ارسال کالا به بندر مقصد مشخصشده؛
- تهیه اسناد لازم برای صادرات مانند فاکتور تجاری، لیست بستهبندی، بارنامه و ارائهشان به خریدار.
- اطلاعرسانی به خریدار پس از ارسال کالا و انتقال اطلاعات لازم برای رهگیری محموله.
کاربردهای CFR چیست؟ (بهترین زمان استفاده)
این اینکوترمز معمولاً زمانی استفاده میشود که خریدار نسبت به فروشنده کنترل و دسترسی بیشتری به حملونقل داشته باشد یا اینکه دنبال یک نقطه برای انتقال مسئولیتها باشد تا شرایط را برای خود ساده کند. همچنین، اگر خریدار بتواند بیمه بهتر یا مقرونبهصرفهتری داشته باشد، CFR بهجای CIF انتخاب میشود (و بالعکس).
تشخیص اینکه آیا این قاعده بهترین گزینۀ شماست یا خیر، به عوامل مختلفی بستگی دارد. مثلاً در شرایط زیر، اینکوترمز CFR میتواند بسیار مناسب باشد:
- اگر خریدار با فرایند واردات آشنا باشد و یک شرکت حملونقل مطمئن برای حمل کالا از بندر مقصد سراغ داشته باشد.
- اگر هردو طرف بخواهند هزینههایشان تا یک نقطه مشخصشده، شفاف و پیشبینیپذیر باشد.
- اگر فروشنده تجربه صادرات داشته باشد، اما ترجیح بدهد که از بندر مبدأ به بعد مسئولیتی برای حملونقل نداشته باشد. CFR میتواند مسئولیتهای اضافه را از گردن فروشنده بردارد.
- در بازارهای باثبات و مسیرهای لجستیکی که احتمال تأخیر یا بروز مشکل کم است، ترم CFR میتواند گزینهای مؤثر باشد.
مسائل حقوقی که باید در نظر گرفته شود
- خریدار و فروشنده هردو باید کتباً توافق کنند که از CFR Incoterm استفاده میکنند و بندر مقصد را بهوضوح مشخص کنند (در این ترم، بندر تحویل و بندر مقصد میتوانند یکسان باشند یا نباشند. اگر این بنادر در قرارداد مشخص نشوند، فروشنده میتواند کالا را از هر بندری که بخواهد ارسال کند).
- هردو طرف باید کلیه الزامات مربوط به اسناد صادرات و واردات ازجمله اظهارنامهها، مجوزها و… را رعایت کنند.
- اگرچه این قاعده فروشنده را ملزم به بیمه نمیکند، اما اکیداً توصیه میشود که خریدار این کار را (از نقطه انتقال ریسک) انجام دهد.
- پیشنهاد میشود بندهایی برای وقایع پیشبینینشده و فورسماژور مانند بلایای طبیعی یا اختلافات سیاسی که ممکن است بر اجرای قرارداد تأثیر بگذارد، درج شود.
- بهتر است از پیش مشخص شود که از چه روشهایی برای حلوفصل اختلافات احتمالی استفاده میشود، ازجمله صلاحیت قضایی و قوانین قابل اجرا.
مزایا و معایب CFR Incoterms چیست؟
استفاده از این قاعده چندین مزیت و یکسری ریسکها برای هردو طرف دارد که در ادامه مرورشان کردهایم:
برای خریدار
مهمترین مزایا و کاربردهای CFR برای خریدار عبارتاند از:
- ازآنجاکه ریسک محموله در بندر مبدأ منتقل میشود، خریدار فقط باید نگران حمل کالا از بندر مقصد باشد؛ موضوعی که مدیریت و هماهنگیهای مربوط به لجستیک را بسیار ساده میکند.
- با قبول مسئولیت در بندر مقصد، خریدار کنترل بیشتری روی هزینهها و رویههای واردات ازجمله ترخیص کالا و حملونقل داخلی دارد.
- خریدار شخصاً میتواند درباره خریدن یا نخریدن بیمه حملونقل تصمیم بگیرد، که به او امکان میدهد ریسکها و هزینه مربوطه را ارزیابی کند.
- هزینهها در اصطلاحات بینالمللی CFR شفاف هستند. خریدار از قبل از تمام هزینهها تا بندر مقصد مطلع است، که برنامهریزی مالی را برای او تسهیل میکند.
بااینحال، ممکن است خریدار متحمل خطر ازبینرفتن یا آسیبدیدن کالا هنگام تحویل شود؛ مشکلی که با تهیه بیمهنامه مناسب مرتفع میشود.
برای فروشنده
مزایای ترم CFR برای فروشنده نیز شامل موادر زیر میشود:
- فروشنده فقط تا زمانی که کالا در کشتی بارگیری شود مسئول است و به هماهنگی یا پرداخت هزینه حملونقل خارج از بندر مبدأ نیاز نیست.
- ازآنجاکه فروشنده شیوه حمل به بندر مقصد را انتخاب میکند، کنترل بیشتری بر هزینهها دارد و میتواند با یک شرکت حملونقل (حتماً) مطمئن همکاری کند.
- فروشنده با داشتن مسئولیتهای محدود و واضح، میتواند معامله را سریعتر و کارآمدتر به سرانجام برساند.
- فروشنده فقط هزینهها تا بندر مبدأ را پرداخت میکند و میتواند جریان نقدینگی را بهتر پیشبینی کند.
ایراد این قاعده برای فروشنده این است که معمولاً باید پیش از دریافت بارنامه، و بنابراین پیش از دریافت وجه از خریدار، کرایه حمل را بپردازد.
در پایان
امیدواریم اکنون بدانید CFR مخفف چیست و شامل چه جزئیاتی میشود. بنابر این قاعده، فروشنده مسئول پرداخت هزینه حمل کالا به بندر مقصد است و پس از بارگیری کالا در کشتی در بندر مبدأ، ریسکها به خریدار منتقل میشود.
این ترم مخصوص حملونقل دریایی است و شامل بیمه نمیشود. اما تمام بخشهای آن ازجمله بیمه، شرایط حمل، تحویل و… قابل مذاکره هستند و طرفین میتوانند با توجه به شرایط خود بر سر آنها توافق کنند. این قاعده نکات مهمی در بخش حملونقل دارد و حضور شرکتهای حملونقل دقیق و چابک را میطلبد.
در «اسپیدکس» خدمات حملونقل بینالمللی با امنیت و کیفیت بالا در دسترس شماست؛ از حمل دریایی گرفته تا سرویسهای جادهای، هوایی و چندوجهی. برای دریافت مشاوره رایگان و اطلاع از تعرفهها با کارشناسان ما در ارتباط باشید.
>

