چقدر با مفاهیمی مانند فورواردر و کریر صنعت حمل و نقل بین المللی آشنایی دارید؟ آیا تفاوت فورواردر و کریر را میدانید؟ واژه کریر (Carrier) به معنای حامل است، اما در تجارت بینالملل و حوزه حمل و نقل، مفهومی فراتر و گستردهتر از این داشته و به بررسیهای دقیقتری نیاز دارد. آگاهی دقیق از وظایف و فعالیتهای فورواردر و کریر، برای هر بازرگانی مفید و ضروری است و هر تاجر و فعال اقتصادی میتواند با دانستن حقوق و درک تفاوت آنها در بازرگانی، به سود و بهرهوری بیشتری دست پیدا کند. در این مقاله بهطور مفصل به این دو مقوله مهم میپردازیم.
کریر چیست؟
در صنعت حمل و نقل بین المللی، کریر به شرکتهایی گفته میشود که وظیفه حمل فیزیکی کالا را بر عهده دارند و مسئولیت همهچیز بر عهده آنهاست. این شرکتها خود مالک وسایل نقلیه هستند و مسئولیت حمل کالا را از مبدأ تا مقصد بر عهده میگیرند. کریرها معمولاً شرکتهای هواپیمایی، کشتیرانی، ریلی و جادهای هستند. مسئولیتها و اختیارات آنها در قوانین داخلی هر کشور و همچنین قوانین بینالمللی و کنوانسیونهای مختلف تا حدودی پیشبینی و تعیینشده است. در ایران، بیشتر شرکتهای کریر در زمینه حمل و ترانزیت کالا بهصورت زمینی فعالیت میکنند؛ اما شرکتهایی برای حمل و نقل هوایی بین المللی و دریایی نیز وجود دارند.
وظایف شرکت کریر
وظایف این شرکتها عبارتاند از:
- تهیه وسیله نقلیه مناسب برای حمل بار: این وسایل باید از نظر ایمنی و ظرفیت، مناسب و متناسب با کالا و بار موردنظر باشند.
- صدور بارنامه: در بارنامه کریر باید تمام شرایط حمل کالا بهطور رسمی ثبت شود.
- عقد قرارداد با مشتریان: در این قرارداد، شرایط حمل کالا، مدتزمان حمل، هزینه حمل و سایر موارد مشخص میشود.
- دقت در تحویل و بارگیری کالا در مبدأ: در این مرحله، کریر باید دقت کند که کالا با اطلاعات مندرج در بارنامه مطابقت داشته باشد.
- رعایت مسیر و زمان حمل بار تا مقصد.
- آمادهکردن اسناد لازم: این اسناد شامل کارنه تیر، کارنه دو پاساژ، ویزا، بیمهنامه، گواهی قبولی و سایر موارد است.
- تودیع ضمانتنامههای لازم به ارگانهای ذیربط: این ضمانتنامهها برای اطمینان از انجام تعهدات کریر صادر میشوند.
- ارائه مدارک به گمرک: این اسناد برای ترخیص کالا از گمرک ضروری هستند.
- تحویل بار در مقصد و دریافت گواهیهای مرتبط: در این مرحله، باید کالا سالم و کامل، با رعایت اصول ایمنی به گیرنده تحویل داده شود.
- قبول مسئولیتهای دیررسیدن یا مفقودی محموله: در صورت بروز حادثه در حین حمل کالا، کریر باید خسارت واردشده را به فرستنده کالا اعلام کرده و مسئولیتهای قانونی را بپذیرد.
حقوق شرکت کریر
حقوق کریر عبارتاند از:
- حق دریافت کرایه حمل و نقل: کریر حق دارد بابت خدمات حمل و نقل از فرستنده یا گیرنده کالا کرایه دریافت کند.
- حق دریافت هزینههای جانبی: هزینههای جانبی مانند بیمهنامه، هزینههای گمرکی و سایر هزینههای مرتبط با حمل و نقل به عهده فرستنده یا گیرنده کالاست و شرکت کریر باید این مبالغ را از آنها دریافت کند.
- حق اعتراض به اظهارات فرستنده: کریر میتواند درصورتیکه اظهارات فرستنده درمورد کالا با واقعیت مطابقت نداشته باشد، از پرداخت خسارت یا انجام هزینههای اضافی خودداری کند.
- حق امتناع از تحویل کالا: درصورتیکه کرایه حمل و هزینههای جانبی پرداخت نشود، شرکت کریر میتواند از تحویل کالا به صاحب آن خودداری کند.
- حق مطالبه خسارت: اگر به دلیل اظهارات خلاف واقع، فرستنده یا اقدامات غیرقانونی فرستنده یا گیرنده کالا، خسارتی وارد شود، شرکت کریر میتواند برای جبران آن خسارت اقدام کرده و حق خود را مطالبه کند.
- در مواردی که کامیون در انتظار بارگیری یا تخلیه، بیش از حد مقرر معطل نگه داشته شود، مشتری متعهد به پرداخت حقوق توقف خواهد بود.
در برخی از موارد خاص، کریر دارای حقوق ویژهای است. برای مثال، درصورتیکه حادثهای خارج از اختیار عملیات کریر رخ دهد، مانند جنگ، توفان، آتشسوزی و سایر حوادث طبیعی، و موجب عدم اجرای تعهدات کریر شود، کریر مسئولیتی در قبال پرداخت خسارت نخواهد داشت.

فورواردر چیست؟
در قوانین برخی کشورها مانند آلمان، تعریف قانونی مشخصی از فورواردر وجود دارد و وظایف آن کاملاً از قبل تعیین شده است. درحالیکه در بسیاری دیگر از کشورها، تعریف قانونی و معینی از فورواردر وجود نداشته و تعاریف مختلفی از آن ارائه میشود. سازمان فیاتا (FIATA) که اتحادیه بینالمللی شرکتهای فورواردر است، آن را به این شکل تعریف میکند:
فورواردر شخصی است که وظیفه هماهنگی و تسهیل حمل و نقل کالا را بر عهده میگیرد و در قبال این کار، هزینهای دریافت میکند. فورواردر موظف است به کليه سؤالات صاحب کالا در زمینه جابهجایی آن پاسخ دهد و سعی کند محموله را در سریعترین زمان و با امنيت کامل به مقصد برساند.
فورواردرها معمولاً خدمات جابهجایی مختلفی را بهصورت ترکیبی ارائه میدهند، بهطوری که کالا از طریق روشهای متنوع حمل و نقل به مقصد میرسد.
انواع فورواردر
- فورواردر هوایی: حمل و نقل کالا با هواپیما
- فورواردر دریایی: حمل و نقل کالا با کشتی
- فورواردر زمینی: حمل و نقل کالا با کامیون، قطار و سایر وسایل نقلیه زمینی
- فورواردر ریلی: حمل و نقل کالا با قطار
وظایف فورواردر
وظایف فورواردر بهطور کلی عبارتاند از:
- ارائه مشاوره و راهنمایی به صاحب کالا درمورد روشهای حمل و جابهجایی و شرایط مربوط به آن: فورواردر باید اطلاعات کافی درمورد روشهای مختلف حمل و شرایط مربوط به آن داشته باشد تا بتواند به صاحب کالا مشاورههای لازم را ارائه دهد. این مشاورهها میتواند به صاحب کالا کمک کند تا بهترین روش حمل و جابهجایی را برای کالای خود انتخاب کند و هزینههای آن را کاهش دهد.
- هماهنگسازی و برنامهریزی جابهجایی کالا از مبدأ تا مقصد: پس از انتخاب روش حمل، فورواردر باید برنامهای برای حمل و نقل کالا تدوین کند. این برنامه باید شامل مواردی مانند مسیر، نوع وسیله، تاریخ و زمان و هزینههای حمل و نقل باشد.
- ترخیص کالا از گمرک: فورواردر باید از طرف صاحب کالا، فرایند ترخیص کالا از گمرک را انجام دهد. این فرایند شامل مواردی نظیر جمعآوری مدارک و اسناد مورد نیاز، پرداخت عوارض و مالیاتهای گمرکی و تحویل کالا به گمرک است.
- تأمین اسناد و مدارک لازم برای جابهجایی کالا: فورواردر باید اسناد و مدارک لازم مانند بارنامه، بیمهنامه، گواهی مبدأ و فاکتور فروش را تهیه و تنظیم کند.
- نظارت بر فرایند جابهجایی کالا
علاوه بر این وظایف، فورواردرها ممکن است وظایف دیگری را نیز بر عهده داشته باشند، مانند:
- جمعآوری کالا از محل تولید یا فروش
- انبارداری کالا در مبدأ یا مقصد
- حمل کالا به مقصد نهایی
- ارائه خدمات پشتیبانی به صاحب کالا
درکل، فورواردرها نقش مهمی در تسهیل حمل و نقل بین المللی کالا از یک کشور به کشور دیگر ایفا میکنند. آنها با ارائه خدمات متنوع و مقرونبهصرفه، به صاحبان کالا کمک میکنند تا کالاهای خود را بهسرعت و با خیال راحت به مقصد برسانند.
تفاوت فورواردر و کریر
فورواردر و کریر دو اصطلاح کلیدی در صنعت حمل و نقل بین المللی هستند که ممکن است با یکدیگر اشتباه گرفته شوند. تفاوت اصلی میان فورواردر و کریر در این است که کریر مسئول جابهجایی فیزیکی و ترانزیت کالاست، درحالیکه فورواردر فقط وظیفه هماهنگی و تسهیل حمل و نقل و ترانزیت کالا را بر عهده دارد.
مسئولیتهای فورواردر و کریر نیز با یکدیگر متفاوت است. کریر مسئول جبران خسارتهای واردشده به کالا در حین جابهجایی است، درحالیکه فورواردر تنها در صورتی مسئول جبران خسارت است که قصور یا کوتاهی از جانب او صورت گرفته باشد. بهطور کلی، میزان مسئولیت فورواردر و کریر با هم متفاوت بوده و مسئولیت کریر بیشتر است. در ادامه جدولی از تفاوتهای میان فورواردر و کریر آورده شده است:
| کریر | فورواردر | |
| نقش | حملکننده | واسطه حمل و نقل |
| مسئولیت | حمل و نقل فیزیکی کالا | هماهنگی و تسهیل حمل و نقل کالا |
| مالکیت وسایل حمل و نقل | معمولاً مالک وسایل حمل و نقل است. | معمولاً مالک وسایل حمل و نقل نیست. |
| ارائه خدمات | معمولاً خدمات حمل و نقل یکپارچه و مشخصی ارائه میدهد. | معمولاً خدمات حمل و نقل متنوع و مختلفی ارائه میدهد. |
مقایسه هزینه فورواردر و کریر
بین فورواردر و کریر، فورواردر از نظر هزینه و مقرونبهصرفهبودن گزینه بهتری است؛ چراکه فورواردرها با توجه به حجم بالای سفارشی که دارند، حجم زیادی از کالاها را بهطور همزمان جابهجا میکنند. به عبارت دیگر، با پرداخت مبلغی مشخص، حجم بیشتری از کالا را جابهجا کرده و در این میان از تخفیفهای مختلف نیز بهرهمند میشوند. علاوهبراین، خدماتی که فورواردرها ارائه میدهند بسیار متنوعتر و گستردهتر از خدمات شرکتهای کریر است. برای مثال، زمانی که یک شرکت کریر دریایی، مسئولیت حمل کالایی از چین به بندر چابهار را بر عهده میگیرد، کاری به فرایند ترانزیت و حمل زمینی آن از چابهار به نقاط دیگر نخواهد داشت؛ اما فورواردرها از چابهار تا محل تحویل، همراه کالا خواهند بود و مسئولیت آن را بر عهده میگیرد.

سخن پایانی
سعی کردیم تا شما را با وظایف و حقوق شرکتهای حمل و نقل بین المللی فورواردر و کریر آشنا کنیم و تفاوتها و مزیتهای استفاده از فورواردر و کریر را مفصلاً شرح دهیم. امیدواریم که با خواندن این مقاله اطلاعات مفیدی برای پیشبرد اهداف خود در بازرگانی و حمل و نقل بینالمللی به دست آورده باشید. اکنون میتوانید با خیال راحت با آگاهی کامل از شرایط و حقوحقوق طرفین در هرکدام از روشهای فورواردر و کریر، محمولههای بازرگانی خود را به شرکتهای فورواردر یا کریر بسپارید. مشاوران و متخصصان ما در اسپیدکس، آماده پاسخگویی و ارائه خدمات با بهترین قیمت و بالاترین کیفیت به شما هستند.
سؤالات متداول
چگونه میتوان یک کریر یا فورواردر مناسب را انتخاب کرد؟
برای انتخاب یک کریر یا فورواردر مناسب، باید به عوامل مختلفی ازجمله اعتبار شرکت، خدمات ارائهشده، قیمت، محل فعالیت و میزان تجربه توجه کرد.
آیا میتوان از خدمات فورواردر و کریر در کنار هم استفاده کرد؟
بله؛ برای مثال، یک شرکت ممکن است از خدمات کریر برای حمل کالا از مبدأ تا کشور مقصد استفاده کرده و سپس از خدمات فورواردر برای حمل کالا از کشور مقصد به محل تحویل نهایی استفاده کند. اما بهطور کلی میزان مسئولیت فورواردر و کریر با هم متفاوت بوده و مسئولیت کریر بیشتر است.
آیا فورواردر مسئولیت حمل کالا را بر عهده میگیرد؟
کریر مسئول حمل فیزیکی کالاست. فورواردر فقط وظیفه هماهنگی و تسهیل جابهجایی را بر عهده دارد و مسئولیت حمل فیزیکی کالا بهطور مستقیم بر عهده او نیست.
>