> 
آنطور که آمارهای منتشرشده نشان می‌دهند، کشورهای اسکاندیناوی جزوِ 20 مقصد نخست صادرات محصولات کشاورزی ایران نیستند. اما کمی که در لیست پایین‌تر برویم، تمام کشورهای شبه‌جزیره اسکاندیناوی (سوئد، نروژ، دانمارک) و حتی فنلاند و ایسلند را هم می‌بینیم.
جمعیت این ناحیه زیاد نیست، اما به‌دلیل آب‌وهوای سرد و محدودیت زمین کشت‌پذیر، هریک از این کشورها سالانه بیش از چندصد میلیون دلار محصولات کشاورزی وارد می‌کنند. ترکیب رقابت پایین (دست‌کم از سمت بازرگانان ایرانی) و تقاضای بالا، صادرات صیفی و میوه‌جات به کشورهای اسکاندیناوی را به فرصتی عالی برای تأمین‌کنندگان این حوزه تبدیل کرده است.
امروز قصد داریم ضمن معرفی روش‌های صادرات به این حوزه و خدمات انحصاری اسپیدکس برای آن، محصولات پرتقاضا و پیش‌نیازهای تجارت با آنها را نیز مرور کنیم.
روش‌های صادرات میوه و صیفی‌جات به کشورهای اسکاندیناوی
حمل دریایی و زمینی (جاده‌ای) بهترین روش‌ها برای صادرات میوه‌ها و صیفی‌جات هستند. محصولات کشاورزی به‌ندرت جزو محموله‌های باارزش طبقه‌بندی می‌شوند و به همین خاطر معمولاً با هواپیما جابه‌جا نمی‌شوند.
حمل دریایی به سوئد، نروژ، دانمارک و فنلاند
همه این کشورها چندین بندر کلیدی تجاری دارند که با ظرفیت بالا و امکانات پیشرفته کشتی‌های بزرگ و انواع محموله‌های فله/کانتینری را پذیرش می‌کنند. حمل دریایی به کشورهای اسکاندیناوی معمولاً از بندر عباس یا بنادر ترکیه انجام می‌شود و 25-40 روز زمان می‌برد. با ترکیب حمل دریایی و زمینی می‌توان این بازه را تا 50% کوتاه‌تر کرد.
- در سوئد بنادر گوتنبرگ (Gothenburg)، استکهلم (Stockholm) و مالمو (Malmö) محموله‌های کانتینری و فله را می‌پذیرند. گوتنبرگ بزرگترین بندر تجاری سوئد است و به خاطر موقعیت طلایی‌اش در مسیر حمل‌ونقل حوزه اسکاندیناوی و اتحادیه اروپا، نقش بسیار مهمی در تجارت این کشور دارد.
- در نروژ بنادر برگن (Bergen)، اسلو (Oslo)، استاوانگر (Stavanger)، لارویک (Larvik) و … پورت‌های کلیدی برای واردات و صادرات هستند. اسلو اصلی‌ترین بندر کانتینری نروژ است. بندر برگن نیز توانایی پذیرش انواع کارگو ازجمله محموله‌های فله را دارد.
- در دانمارک بنادر آرهوس (Aarhus)، کپنهاگ (Copenhagen)، آلبورگ (Aalborg) و اسبیرگ (Esbjerg) از قطب‌های مهم برای واردات به این کشور هستند. آرهوس بزرگترین بندر کانتینری دانمارک است و 60% ترافیک را مدیریت می‌کند. گپنهاگ هم بندر مهمی برای صادرات صیفی و میوه‌جات به کشورهای اسکاندیناوی است، چون با پل اورسوند (Øresund) مستقیم به سوئد وصل می‌شود.
- در فنلاند بنادر هلسینکی (Helsinki)، کوتکا و هامینا-کوتکا (Kotka/HaminaKotka)، تورکو (Turku) و رائوما (Rauma) کلیدی‌ترین نقش‌ها را در پذیرش کالاهای کانتینری و فله ایفا می‌کنند. موقعیت خاص فنلاند در شمال اروپا و دسترسی‌اش به دریای بالتیک، زمان حمل دریایی به این کشور را کوتاه کرده و به 30 روز می‌رساند.
- در ایسلند نیز بنادر ریکیاویک (Reykjavik)، آکورایری (Akureyri)، هافنارفیوردور (Hafnarfjörður) و سئیسدیسفیوردور (Seydisfjordur) انواع کارگو را پذیرش می‌کنند. این کشور برای تأمین نیازهای خود به‌شدت بر بنادرش متکی است و از بین‌شان می‌توان ریکیاویک را دروازه اصلی ورود کالا به ایسلند دانست.
چرا حمل دریایی برای صادرات میوه و صیفی به کشورهای اسکاندیناوی؟
- امکان کنترل دما به کمک کانتیرهای یخچالی (Reefer) جهت حفظ تازگیِ محصولات؛
- هزینه بسیار اقتصادی، به‌ویژه برای محموله‌های حجیم و سنگین؛
- ایمنی بالا در برابر حوادث؛
- حفظ امنیت محصولات به دلیل پلمپ شدن کانتینرها؛
- امکان جابه‌جایی کانتینرها در جاده‌ها و مسیرهای زمینی؛
- انعطاف درخور توجه حمل دریایی به‌دلیل تنوع بالای کشتی‌های حمل بار.
حمل زمینی به سوئد، نروژ، دانمارک و فنلاند
کشورهای نوردیک یا همان اسکاندیناوری شبکه جاده‌ای داخلی و فرامرزی گسترده‌ای دارند و به‌خوبی به یکدیگر و سایر مناطق اروپا متصل شده‌اند. مسیر زمینی از ایران به این کشورها (به‌جز ایسلند) عمدتاً از ترکیه، بلغارستان، مجارستان، اتریش، آلمان و دانمارک می‌گذرد و ترانزیت‌تایم آن از 10 تا 20 روز متغیر است.
البته که بسته به شرایط محموله و بودجه در نظر گرفته‌شده، برای صادرات میوه و صیفی‌جات به کشورهای اسکاندیناوی به‌صورت زمینی مسیرهای دیگری هم وجود دارند. برای مثال، برای حمل بار به سوئد می‌توان از مسیر آذربایجان، روسیه، فنلاند استفاده کرد که اقتصادی‌تر است، اما بازه آن به 20-30 روز افزایش می‌یابد.
چرا حمل زمینی برای صادرات صیفی‌جات و میوه‌جات به اسکاندیناوی؟
- امکان کنترل دما با استفاده از کامیون‌های یخچال‌دار؛
- برقراری تعادل میان هزینه و زمان ارسال؛
- امکان حمل به تمام مناطق به‌صورت درب‌به‌درب؛
- کاهش هزینه‌های بسته‌بندی؛
- انعطاف بالا از نظر مسیر و زمان‌بندی ارسال؛
- امکان رهگیری دقیق محموله.
بهترین محصولات کشاورزی برای صادرات به حوزه اسکاندیناوی
میوه‌های گرمسیری، مرکبات و سبزیجات ریشه‌ای از بهترین گزینه‌ها برای صادرات به شمال اروپا هستند. محصولاتی مانند موز، آناناس، سیب، کیوی، انواع مرکبات مانند پرتقال و نارنگی، انگور، هلو، به، سیب‌زمینی، فلفل شیرین، مارچوبه، بادمجان، سیر و گوجه‌فرنگی تقاضای بالایی در این کشورها دارند؛ به‌ویژه در فصول سرد که امکان کشت صیفی‌جات هم بسیار کم می‌شود.
برای شناسایی زمان مناسب صادرات صیفی و میوه‌جات به حوزه اسکاندیناوی، علاوه‌بر فصل و وضعیت آب‌وهوا، باید به فعالیت کشورهای منطقه اروپا هم دقت کنید. زمانی که صادرات از کشورهای مرکز و جنوب اروپا کمتر می‌شود، زمان بهتری برای اقدام است.
الزامات صادرات میوه و صیفی به شمال اروپا
این الزامات قانونی عمدتاً روی ایمنی و کیفیت مواد غذایی تمرکز می‌کنند. محصولاتی که این معیارها را ندارند یا ممنوع می‌شوند، یا باید از بازار خارج شوند.
- بقایای آفت‌کش‌ها، آلاینده‌ها و میکروارگانیسم‌ها: اتحادیه اروپا سقف مشخصی را برای آفت‌کش‌ها و آلاینده‌ها (مانند فلزات سنگین) تعریف کرده است. میکروارگانیسم‌هایی مانند ویروس‌ها، انگل‌ها و باکتری‌ها هم شرایط خود را دارند. محصولات شما باید استاندارد HACCP را داشته باشند تا این معیارها برآورده شوند.
- گواهی بهداشت نباتی: برای جلوگیری از انتشار ارگانیسم‌های مضر در اروپا، اتحادیه اروپا یک سیستم بهداشت نباتی خاص دارد. به همین خاطر میوه‌ها و صیفی‌جات وارداتی باید بازرسی شده و مشخص شود که آفات قرنطینهای ندارند. البته آناناس، موز، نارگیل، دوریان و خرما استثنا هستند.
- استانداردهای بازاریابی: به‌منظور ارتقای کیفیت، اتحادیه اروپا استانداردهای بازاریابی خاصی را برای 10 میوه (سیب، مرکبات، کیوی، کاهو، هلو، شلیل، گلابی، توت‌فرنگی، فلفل شیرین، انگور و گوجه‌فرنگی) معرفی کرده است. باقی محصولات باید با کلیات این استانداردها (UNECE) مطابقت داشته باشند.
- قابلیت ردیابی: مقررات قانون عمومی مواد غذایی ایجاب می‌کند که کالا در سراسر زنجیره تولید و توزیع قابل ردیابی باشد. برای تسهیل این امر در صادرات صیفی و میوه‌جات به کشورهای اسکاندیناوی باید منابع تأمین کالا را مستند کنید و گواهی مبدأ را ارائه دهید.
- بسته‌بندی و برچسب: برچسب تجاری میوه‌ها و سبزیجات باید تمام اطلاعاتی را که مصرف‌کنندگان برای انتخاب آگاهانه و جلوگیری از هرگونه خطر برای سلامتی‌شان نیاز دارند، فراهم کند. اطلاعات عمومی می‌توانند به انگلیسی باشند؛ اما مشخصات محصول مانند وزن خالص، مواد حساسیت‌زا یا اطلاعات واردکننده باید به زبان کشور مقصد باشند.
- سایر استانداردها: استانداردهایی مانند A.P، FSSC 22000 یا گواهی ارگانیک EU می‌توانند صادرات را تسهیل کرده و شانس فروش محصولات را افزایش دهند.
توجه! شما برای صادرات صیفی‌جات و میوه به کشورهای اسکاندیناوی لزوماً به محصولات ارگانیک محدود نیستید. اگرچه محصولات ارگانیک در کشورهای اروپایی محبوب هستند، اما در سال‌های اخیر تب اولیه‌شان فروکش کرده. اما مواردی مانند بسته‌بندی‌های دوست‌دار محیط‌زیست همچنان حائر اهمیت‌اند.
خدمات انحصاری حمل دریایی-زمینی به حوزه اسکاندیناوی
«اسپیدکس» به‌عنوان ارائه‌دهنده انحصاری خدمات حمل دریایی-زمینی به حوزه اسکاندیناوی در کشور، آماده همکاری با صادرکنندگان میوه و صیفی‌جات است.
سرویس‌های حمل‌ونقل مرکب و جاده‌ایِ ما (خرده‌بار/دربست) از تمام گمرک‌های کشور به شما ارائه می‌شود. خدمات کشتیرانی، NVOCC و فورواردری به‌صورت مستقیم و کراس‌استاف نیز در دسترس هستند.
برای خلق تجربه‌ای مطمئن، امکان صدور بیمه‌نامه، انبارداری، بسته‌بندی، بسته‌بندی مجدد و ترخیص کالا از گمرک نیز وجود دارد. برای دریافت مشاوره تخصصی و استعلام هزینه با ما در ارتباط باشید.
