کالای تجاری، در سادهترین تعریف، هر کالایی است که برای فروش از کشور صادر شده و یا به آن وارد میشود. اما تعیین اینکه چه کالایی دقیقاً تجاری یا غیرتجاری است، به تشخیص گمرک برمیگردد.
اگر برای اولین بار در شرف واردات و صادرات هستید، خوب است تعریف کالای تجاری و تفاوت آن با نمونههای غیرتجاری را بدانید تا مشمول تأخیر، جریمه و حتی توقیف محموله نشوید. با «اسپیدکس» همراه باشید.
کالای تجاری چیست؟
کالای تجاری شامل تمام اقلامی میشود که به تشخیص گمرک کشور، برای فروش وارد یا صادر شده باشد؛ تفاوتی هم نمیکند که کالا به همان شکل اولیه به فروش برسد، یا اینکه پس از عملیات تولید، تفکیک و بستهبندی به بازار عرضه شود. محل خرید کالا (فروشگاههای آنلاین، بازارها، نمایشگاههای بینالمللی و…) هم تفاوتی در ماهیت تجاریِ آن ایجاد نمیکند.
دقت داشته باشید که اگر کالای تجاری بدون اظهار صاحب کالا (یا نماینده قانونی آن) و پرداخت حقوق ورودی و عوارض از گمرک خارج شود و در فرایند خروج از گمرک یا پس از آن کشف شود، «قاچاق» انجام گرفته است و پیامد قانونی دارد.
در این حالت، اگر صادرکننده فردی به غیر از صاحب کالا (مالک) یا نماینده قانونیِ او باشد، گمرک کالا را ضبط میکند؛ اگر هم کالا موجود و قابل بازیابی نباشد، مسئولیت مالیِ آن باقی است و عین ارزش کالای تجاری از فرد مرتکب گرفته میشود.
پس از پرداخت عوارض گمرکی، وجه گرفتهشده به صاحب کالا برگردانده میشود و طبق مقررات کیفری با او برخورد خواهد شد.
صاحب کالای تجاری کیست؟
مالک یا صاحب کالای تجاری، فردی است که مالکیت کالا را بهطور قانونی در اختیار دارد. مالک چنین شرایطی دارد:
- نسخه اصلی اسناد خرید، حمل و ترخیصیه کالا به نام او صادر شده است.
- صحت امضای واگذارکننده از طرف مقام ذیصلاح گواهی شده است.
- سایر اسناد به نام او ظهرنویسی شده است.
برای اثبات مالکیت کالای تجاری هم این مدارک لازم هستند:
- نسخه اصلی اسناد خرید مانند فاکتورها؛
- بیمهنامه و بارنامه؛
- گواهی مبدأ؛
- ترخیصیه (دستور یا اجازه تحویل)؛
- سایر اسناد مرتبط مانند گواهی استاندارد یا گواهی بهداشت.
کالای غیرتجاری چیست؟
برخلاف کالاهای تجاری، کالای غیرتجاری با هدف فروش وارد/صادر نمیشود و فقط استفاده شخصی دارد. لوازم شخصی متفاوت مانند لباس، لوازم آرایش، کتاب، اسباببازی و انواع سوغاتی رایجترین محصولاتی هستند که دریافت یا ارسال آنها اهداف غیرتجاری ندارد.
بااینحال، کالای غیرتجاری شامل موارد خاصتری هم میشود، ازجمله:
- نمونههای آزمایشگاهی: پیش از واردات کالاهای تجاری، مرسوم است که یک نمونه از آن برای آزمایش به کشور وارد شود. این نمونههای آزمایشگاهی جزو کالاهای صادراتی و وارداتی محسوب نمیشوند و تجاری نیستند.
- کالاهای ضروری برای واحدهای تولیدی: انواع ماشینآلات و قطعاتی که واحدهای تولیدی به آنها احتیاج دارد و مستقیماً واردشان میکنند، کالای تجاری محسوب نمیشود. اگر این تجهیزات برای مصرف شخصی و با تأیید وزارت صنعت، معدن و تجارت (صمت) داخل کشور تولید شوند هم در دسته کالاهای تجاری قرار نخواهند گرفت.
- کالاهای ضروری برای دستگاههای اجرایی: واردات و صادرات اقلام لازم برای دستگاههای اجرایی هم شامل قوانین کالاهای تجاری نمیشود؛ البته در صورتی که به آن کالا بودجه تخصیص داده شده باشد، در راستای تحقق وظایف آن دستگاه باشد، و به اطلاعِ وزارت صنعت و معدن و تجارت برسد.
- کالاهای ضروری برای پیمانکارها و مشاورها: در صورت تشخیص وزارت بازرگانی کشور، اقلام لازم برای این دو گروه نیز جزو کالاهای تجاری محسوب نخواهد شد.
- کالاهای ضروری برای واحدهای تحقیقاتی و آموزشی: وسایل لازم برای واحدهای تحقیقاتی، عملی، پزشکی، آزمایشگاهی و آموزشی (کاتالوگ، کتابهای اطلاعات فنی–تجاری کالا، نقشههای فنی و…)، اگر ارزش ذاتی نداشته باشند، کالای تجاری به شمار نمیآیند.
تفاوت کالای تجاری و غیرتجاری
مهمترین تفاوت کالای تجاری و غیرتجاری به چند مورد برمیگردد:
- هدف از واردات و صادرات آن؛
- دفعات وارد یا صادر کردن؛
- تعداد کالا و ارزش آن؛
- مقررات و عوارض گمرکی.
همانطور که گفتیم، اگر هدف از واردات یا صادرات کالا عرضه در بازار، فروش و کسب سود باشد، کالا تجاری است. اما اگر هدف استفاده شخصی باشد، ماهیت تجاریِ آن از بین میرود. صادرات یا واردات کالای غیرتجاری به کارت بازرگانی احتیاج ندارد، اما مشمول قوانین گمرک میشود و گاهی باید از مراجع ذیصلاح هم مجوز(های) مربوطه را دریافت کند.
دفعات وارد یا صادر کردن کالا و تعداد آن هم مهم است: اگر کالا با تعداد بالا و بهصورت مکرر از کشور خارج یا به آن وارد شود، گمرک آن را محموله تجاری تشخیص خواهد داد. اما اگر صادرات و واردات موردی و گاهبهگاه باشد، معمولاً مشکلی وجود ندارد.
هنگام بررسی تفاوت کالای تجاری و غیرتجاری باید به ارزش آن هم توجه کرد. اگر ارزش کالا از میزان مشخصی که توسط کمرگ تعیین میشود بیشتر باشد، کالا تجاری محسوب میشود. اما اگر ارزش تعیینشده از آن میزان کمتر باشد، کالای شما غیرتجاری خواهد بود.
در آخر، مقررات گمرکی برای کالاهای تجاری پیچیده، و مبلغ عوارض آن بالاتر است؛ درست برعکسِ کالاهای غیرتجاری.
مدارک لازم برای صادرات کالاهای تجاری
مدارک لازم برای صادرات کالاهای تجاری را در ادامه میبینید:
- اصل و کپی کارت بازرگانی معتبر از اتاق بازرگانی ایران؛
- مجوز صدور از مراجع ذیصلاح ازجمله وزارت صنعت، معدن و تجارت، وزارت جهاد کشاورزی یا سازمان انرژی اتمی؛
- گواهی بهداشت و قرنطینه از سازمان دامپزشکی و یا وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی (برای صادرات محصولات غذایی، کشاورزی و دامی)؛
- گواهی استاندارد از سازمان ملی استاندارد، برای صادرات کالاهایی مشمول استاندارد اجباری صادراتی؛
- گواهی بازرسی از شرکت بازرسی بینالمللی (در صورت درخواست خریدار یا به دلیل قوانین کشور مقصد)؛
- سایر مدارک ازجمله گواهی مبدأ، فاکتور، بیمهنامه، لیست بستهبندی، وکالت کاری و… .
صادرات کالاهای غیرتجاری به مدارک خاصی احتیاج ندارد. برای مثال، وجود کارت بازرگانی ضروری نیست، اما میتواند روند کار را سادهتر کند. بااینحال، برخی کالاها ممکن است به مجوز صدور، گواهی بهداشت و قرنطینه، گواهی استاندارد، گواهی مبدأ، فاکتور و بیمهنامه احتیاج داشته باشند.
در پایان
طبق اعلام گمرک کشور، هر کالایی که مشمول عملیات واردات و صادرات شده و بعداً برای فروش عرضه میشود، در دسته کالاهای تجاری قرار میگیرد. شناخت دقیق این اقلام، استثناهای مربوط به آنها، توجه به تفاوت کالای تجاری و غیرتجاری، و اطلاع از پیچیدگیهای رویههای گمرکی برای بازرگانان ضروری است، تا معاملاتی قانونی و بدون تخلف داشته باشند.
چنانچه قصد صادرات محمولهای تجاری را دارید، تیم ما آماده همراهیِ شما از ابتدا تا انتهاست. در «اسپیدکس» علاوه بر سرویسهای اکسپرس واردات و صادرات بهصورت هوایی، خدمات مشاوره، انبارداری، بیمه، ترخیص از گمرک و تحویل درببهدرب هم در دسترس شماست. کالای شما تجاری باشد یا غیرتجاری، ما بهترین عملکرد خود را در تحویل سریع، امن و مقرونبهصرفه آن را ارائه خواهیم داد.
برای دریافت مشاوره تخصصی و برآورد هزینه، درخواست خود را از طریق فرم پایین صفحه ارسال کنید، کارشناسان ما در اسرع وقت با شما تماس میگیرند.
>


