> 
برپایه اینکوترمز CPT (Carriage Paid To)، فروشنده مسئول رساندن کالا به مقصد است. همچنین، برخلاف برخی اینکوترمزها، انتقال ریسک زمانی انجام می‌شود که کالا به نماینده حمل و نقل تحویل داده شده باشد. قاعده CPT یک اینکوترم بسیار منعطف است، اما نباید بدون اطلاعات کافی سراغ آن بروید.
در این مقاله ضمن تعریف دقیق ترم CPT، وظایف خریدار و فروشنده، نکات مثبت و پیچیدگی‌های آن را بررسی می‌کنیم تا ببینیم بهترین زمانِ استفاده از این ترم چه موقع است.
اینکوترمز CPT چیست؟
در قانون CPT، هزینه کالا شامل همه هزینه‌هایی می‌شود که برای رساندن محموله به مقصد توافق‌شده لازم است. به این ترتیب، خریدار فقط مسئول انجام تشریفات واردات و پرداخت هزینه‌های تحویل و تخلیه محلی است.
پس از تحویل کالا، مسئولیت حمل و نقل به اولین حامل یا کریِر منتقل می‌شود (این اتفاق معمولاً در بند مبدأ می‌افتد). قاعده CPT را می‌توان برای همه اشکال حمل و نقل استفاده کرد و مشابه توافق‌نامه FCA است. اما برخلاف آن، نقطه تحویل، مکانی تعریف‌شده نیست.
اینکوترمز CPT می‌تواند کمی گیج‌کننده باشد؛ چون خریدار و فروشنده باید دو مکان اصلی را تعریف کنند، که چندان ساده نیست. نقطه‌ای که باید براساس توافق‌نامه CPT مشخص شود، نقطه تحویل و مقصد است.
تحویل زمانی است که فروشنده کالا را به شرکت حمل و نقل طرف قرارداد می‌دهد تا محموله را به خریدار برساند. ریسک خریدار در همین نقطه آغاز می‌شود. فروشنده هم موظف است هزینه حمل به مقصد را بپردازد. از اینجا به بعد، هرچند ریسک و مسئولیت محموله به خریدار منتقل شده است، اما فروشنده همچنان باید آن را تا رسیدن به مقصد توافق‌شده مدیریت کند.
پس از انتقال ریسک به خریدار، خریدار باید هزینه کالاها را به فروشنده بپردازد.
وظایف فروشنده در قاعده CPT چیست؟
طبق اینکوترمز CPT، فروشنده هیچ تعهدی به انعقاد قرارداد بیمه ندارد، اما اگر خریدار قصد تهیه آن را داشت، باید اطلاعات لازم را فراهم کند. سایر وظایف فروشنده تحت این قاعده عبارت‌اند از:
- ارائه کالا و فاکتور: ارائه کالا و فاکتور تجاری مطابق با قرارداد فروش، مطلع‌کردن خریدار از تحویل و ارائه اطلاعیه لازم برای دریافت کالا به او، از وظایف ابتدایی فروشنده است.
- بسته‌بندی صادراتی: فروشنده موظف است محصولات فروخته‌شده را برای حمل و نقل شمارش، توزین، بسته‌بندی و علامت‌گذاری کند، مگر اینکه شرایط خاصی به دلیل ماهیت کالا وجود داشته باشد.
- هزینه‌های بارگیری: در صورت بارگیری محموله در انبار فروشنده، مسئولیت آن به عهده فروشنده است.
- ترخیص کالا: ترخیص کالا برای صادرات و کمک به خریدار در اخذ مدارک و اطلاعات مربوط به ترخیص واردات هم از وظایف کلی فروشنده است.
- تحویل در بندر/نقطه توافق‌شده: طبق قانون CPT، فروشنده مسئول کلیه هزینه‌های مربوط به حمل کالای بارگیریشده به بندر یا محل صادرات است.
- تحویل مدارک: فروشنده باید کالا را در محل و در تاریخ مشخص‌شده به حاملی که با او قرارداد دارد تحویل دهد. اسناد عمومی حمل و نقل (و سایر اسناد لازم بسته به ماهیت معامله) هم بایستی به حامل داده شود.
- هزینه‌های هندلینگ پایانه مبدأ: این هزینه‌ها که به‌عنوان OTHC (Origin Terminal Handling Charge) هم شناخته می‌شوند، باید توسط فروشنده و در پایانه مبدأ پرداخت شوند.
- بارگیری در وسیله حمل: هزینه بارگیری محموله در وسیله حمل و نقل بر عهده فروشنده است.
- هزینه حمل و نقل: هزینه‌های مربوط به ارسال کالاهاست، که باید توسط فروشنده پرداخت شود.
- هزینه‌های هندلینگ پایانه مقصد: این هزینه‌ها که به‌عنوان DTHC (Destination Terminal Handling Charges) هم شناخته می‌شوند، باید توسط فروشنده و در ترمینال مقصد پرداخت شوند.
وظایف خریدار در قاعده CPT چیست؟
در صورت عقد قرارداد تحت اینکوترمز CPT، وظایف خریدار به شرح زیر خواهد بود:
- پرداخت هزینه و تقبل ریسک: خریدار باید بهای کالا را طبق قرارداد فروش بپردازد. همچنین، از وقتی که کالا توسط فروشنده به متصدی حمل و نقل تحویل داده می‌شود، کلیه ریسک‌های مربوط به آن را تقبل کند.
- بیمه: اگر خریدار بخواهد برای محموله بیمه‌نامه تهیه کند، هزینه بیمه یا به عهده خود اوست یا باید پیش از ثبت سفارش با فروشنده مذاکره کند.
- حمل و نقل به مقصد: پس از تخلیه بار، خریدار باید هزینه برای تحویل محموله به مقصد نهایی را بپردازد.
- تخلیه در مقصد: پرداخت هرگونه هزینه مربوط به تخلیه در انبار در مقصد هم بر عهده خریدار است.
- عوارض گمرکی و مالیات: طبق ترم CPT، خریدار باید تمام هزینه‌های واردات را بپردازد. این شامل آزمایش‌های گمرکی، انبارداری، جریمه‌ها و… می‌شود.
مزایا و معایب ترم CPT برای خریدار
این اینکوترم در تجارت‌های بین‌المللی، مثلاً هنگامی که فروشنده محموله را برای حامل سازمان‌دهی می‌کند تا کالاها را به چندین کشور بفرستد، عالی عمل می‌کند. برای دید بهتر، مزایا و معایب این ترم را دقیق‌تر بررسی می‌کنیم:
مزایای ترم CPT
حین حمل و نقل، تحت قانون CPT و شرایط پرداخت آن (در مقصد)، خریدار با ریسک فوق‌العاده کمتری مواجه می‌شود. مهم‌ترین مزایای این اینکوترمز عبارت‌اند از:
- خریدار تا زمانی که محموله به مکان توافق‌شده نرسد، ملزم به پرداخت هزینه محصولات نیست.
- فروشنده مسئول تهیه بارنامه و تحویل آن به خریدار است، که مسئولیت او در بخش بزرگی از فرایند لجستیک را حذف می‌کند.
- خریدار مجبور نیست درگیر عملیات صادرات، کسب مجوزهای لازم، پرداخت هزینه‌ها و… شود. اگر خریدار با قوانین گمرکی کشور مقصد آشنا نباشد، این ترم به‌شدت به او کمک خواهد کرد.
اگر یک واردکننده از یک ترخیص‌کار (برای ترخیص کالا در مقصد) کمک بگیرد، اینکوترمز CPT می‌تواند مفید باشد، چون به خریدار اجازه می‌دهد هزینه‌های DTHC و ترخیص کالا از گمرک را کنترل کند. وارکنندگان بزرگ به کمک چنین نمایندگانی نیاز دارند تا بتوانند سود این ترم را به بیشترین مقدار برسانند.
معایب ترم CPT
با این اوصاف، قاعده CPT پیچیدگی‌هایی را هم برای خریدار ایجاد می‌کند (به‌ویژه در حمل و نقل‌های ترکیبی)؛ برای نمونه:
- هنگام پرداخت هزینه، محموله در اختیار حامل فروشنده است و خریدار عملاً نمی‌داند که کالاها کجا هستند. چون انتقال ریسک زمانی اتفاق می‌افتد که محموله به مقصد (یعنی حامل تعیین‌شده توسط فروشنده) می‌رسد، خریدار باید هزینه کالاها را بپردازد. در بیشتر شرایط، خریدار نمی‌داند کالا چه موقع ارسال می‌شود که ریسک مهمی است.
- چون فروشنده طرف قرارداد نماینده حمل و نقل است، می‌تواند پیش از جابه‌جایی محموله در مکان‌های مختلف از نماینده بخواهد که بارنامه را صادر کند. خریدار از زمان و مکان این اتفاقات بی‌خبر است، مگر آنکه مقصد به‌صراحت در قرارداد خرید ذکر شده باشد.
- تا وقتی نام شرکت حمل و نقل در قرارداد مشخص نشده باشد، خریدار نمی‌داند چه کسی محموله را حمل می‌کند. این یعنی خریدار باید برای انتقال کالاها و تسهیل واردات به حاملِ فروشنده اعتماد کند. همه این نکات را می‌توان در قرارداد مشخص کرد، اما همچنان متغیرهایی هست که چالش‌های ترم CPT را برای خریدار پررنگ می‌کند.
- اگر محموله از کشوری عبور کند، ترخیص ترانزیت به عهده خریدار است و نه فروشنده؛ چون کالا قبلاً به خریدار تحویل داده شده است. وقتی خریدار نداند حامل چه کسی است یا ارتباطی با او نداشته باشد، چالش کار بیشتر می‌شود.
پیچیده‌شدن پرداخت اعتبارنامه (LC) تحت قاعده CPT را هم نباید فراموش کرد. در اعتبارنامه استاندارد، بندر بارگیری و بندر مقصد مشخص می‌شود. اما اگر فروشنده حاملی را برای حمل از انبار تا مقصد نهایی انتخاب کند، بارنامه تقریباً همیشه انبار را به‌عنوان مبدأ مشخص می‌کند و با مقصد متفاوت است.
در بیشتر LCها مقرراتی برای تعریف این موضوع وجود دارد. اما اگر حمل و نقل تأخیر بخورد و بانک مشکلات CPT را درک نکند، نقض اعتبار اسنادی می‌تواند مانع پرداخت به فروشنده شود و LC جدید نیاز باشد؛ یعنی حتی اگر تأخیر توجیه‌پذیر باشد و خریدار و فروشنده آن را بپذیرند، تصمیم بانک می‌تواند شرایط را بغرنج کند.
تفاوت CIF و CPT چیست؟
ممکن است ترم‌های CIF و CPT شبیه به هم به نظر برسند، اما بسیار متفاوت هستند. CIF فقط برای محموله‌های دریایی و آب‌های داخلی قابل استفاده است و فروشنده را ملزم می‌کند که محموله بیمه‌شده را به بندر مقصد تحویل دهد.
براساس قاعده CPT، فروشنده ملزم به خرید بیمه نیست و می‌تواند محموله را به هر نقطه توافق‌شده تحویل دهد. ضمن اینکه این قاعده به حمل و نقل دریایی محدود نمی‌شود.
تفاوت DDP و CPT چیست؟
طبق قرارداد DDP، فروشنده باید محموله را به مقصد توافق‌شده، که معمولاً انبار خریدار است، تحویل دهد. هنگامی که محموله به این مقصد می‌رسد، ریسک و مالکیت منتقل می‌شود. CPT ریسک را زودتر منتقل می‌کند؛ زمانی که محموله به حامل مشخص‌شده توسط فروشنده تحویل داده شود.
مورد دیگر اینکه DDP شامل عوارض گمرکی و واردات می‌شود، اما CPT چنین نیست.
حمل و ترخیص سریع انواع محموله
اینکوترمز CPT می‌تواند انتخابی مناسب برای همکاری‌های بین‌المللی باشد؛ معامله‌هایی که در آن‌ها تأمین‌کننده یا فروشنده مسئولیت حمل و نقل اولیه و تحویل به حامل اصلی را بر عهده می‌گیرد و خریدار تشریفات واردات و حمل در گام‌های بعد را مدیریت می‌کند.
اگر برای لجستیک برون‌مرزی به کارشناسان دقیق احتیاج دارید، روی «اسپیدکس» حساب کنید. تیم ما برای تحویل بار شما به دنیا آمده و تک‌تک مراحل حمل و ترخیص کالا را بدون تأخیر پیش می‌برند و مطمئن می‌شوند که همه‌چیز به دقیق‌ترین، سریع‌ترین و با مقرونبهصرفهترین هزینه انجام شود. برای ارتباط با ما از شماره‌های درج‌شده یا فرم پایین صفحه استفاده کنید.
